Leki po angielsku: recepta, dawkowanie, uczulenie

Ta sama substancja nazywa się w Londynie paracetamol, a w Nowym Jorku acetaminophen. To nie nazwy handlowe, lecz dwie oficjalne nazwy jednego leku — bez obu amerykańska apteka nie zrozumie prośby.

Lista zawiera 77 terminów: leki przeciwbólowe, antybiotyki, przeciwgrzybicze i antyseptyki, inne środki oraz całe słownictwo recepty i przeciwwskazań.

Dla kogo

  • Pacjentów — kupić właściwy preparat i zgłosić uczulenie
  • Lekarzy — przepisać i wyjaśnić schemat po angielsku
  • Studentów — farmakologia stomatologiczna tak, jak jest pytana

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
analgesic ˌænəlˈdʒiːzɪk lek przeciwbólowy
painkiller ˈpeɪnkɪlə środek przeciwbólowy
paracetamol ˌpærəˈsiːtəmɒl paracetamol
acetaminophen əˌsiːtəˈmɪnəfen acetaminofen
ibuprofen ˌaɪbjuːˈprəʊfen ibuprofen
aspirin ˈæsprɪn aspiryna
naproxen nəˈprɒksen naproksen
diclofenac daɪˈkləʊfənæk diklofenak
codeine ˈkəʊdiːn kodeina
co-codamol kəʊˈkəʊdəmɒl kodeina z paracetamolem
tramadol ˈtræmədɒl tramadol
non-steroidal anti-inflammatory drug nɒn stəˈrɔɪdəl ˌæntiɪnˈflæmətəri drʌɡ niesteroidowy lek przeciwzapalny
anti-inflammatory ˌæntiɪnˈflæmətəri lek przeciwzapalny
antibiotic ˌæntibaɪˈɒtɪk antybiotyk
amoxicillin əˌmɒksɪˈsɪlɪn amoksycylina
co-amoxiclav kəʊəˈmɒksɪklæv amoksycylina z kwasem klawulanowym
penicillin ˌpenɪˈsɪlɪn penicylina
phenoxymethylpenicillin fɪˌnɒksɪˌmeθɪlpenɪˈsɪlɪn fenoksymetylopenicylina
metronidazole ˌmetrəˈnaɪdəzəʊl metronidazol
clindamycin ˌklɪndəˈmaɪsɪn klindamycyna
azithromycin əˌzɪθrəˈmaɪsɪn azytromycyna
erythromycin ɪˌrɪθrəˈmaɪsɪn erytromycyna
doxycycline ˌdɒksɪˈsaɪkliːn doksycyklina
cephalexin ˌsefəˈleksɪn cefaleksyna
antibiotic prophylaxis ˌæntibaɪˈɒtɪk ˌprɒfɪˈlæksɪs profilaktyka antybiotykowa
antibiotic resistance ˌæntibaɪˈɒtɪk rɪˈzɪstəns antybiotykooporność
broad-spectrum antibiotic brɔːd ˈspektrəm ˌæntibaɪˈɒtɪk antybiotyk o szerokim spektrum
antifungal ˌæntiˈfʌŋɡəl lek przeciwgrzybiczy
nystatin ˈnɪstətɪn nystatyna
fluconazole fluːˈkɒnəzəʊl flukonazol
miconazole maɪˈkɒnəzəʊl mikonazol
antiviral ˌæntiˈvaɪərəl lek przeciwwirusowy
aciclovir eɪˈsaɪkləvɪə acyklowir
valaciclovir ˌvæləˈsaɪkləvɪə walacyklowir
antiseptic ˌæntɪˈseptɪk antyseptyk
chlorhexidine ˌklɔːˈheksɪdiːn chlorheksydyna
povidone-iodine ˈpɒvɪdəʊn ˈaɪədiːn powidon jodowy
hydrogen peroxide ˈhaɪdrədʒən pəˈrɒksaɪd woda utleniona
benzydamine benˈzaɪdəmiːn benzydamina
corticosteroid ˌkɔːtɪkəʊˈsterɔɪd kortykosteroid
triamcinolone ˌtraɪæmˈsɪnələʊn triamcynolon
hydrocortisone ˌhaɪdrəˈkɔːtɪzəʊn hydrokortyzon
topical gel ˈtɒpɪkəl dʒel żel do stosowania miejscowego
oral gel ˈɔːrəl dʒel żel do jamy ustnej
lozenge ˈlɒzɪndʒ tabletka do ssania
oral spray ˈɔːrəl spreɪ aerozol do jamy ustnej
ointment ˈɔɪntmənt maść
potassium nitrate pəˈtæsiəm ˈnaɪtreɪt azotan potasu
strontium chloride ˈstrɒntiəm ˈklɔːraɪd chlorek strontu
saliva substitute səˈlaɪvə ˈsʌbstɪtjuːt substytut śliny
artificial saliva ˌɑːtɪˈfɪʃəl səˈlaɪvə sztuczna ślina
tranexamic acid ˌtrænəkˈsæmɪk ˈæsɪd kwas traneksamowy
anticoagulant ˌæntikəʊˈæɡjʊlənt lek przeciwkrzepliwy
warfarin ˈwɔːfərɪn warfaryna
bisphosphonate bɪsˈfɒsfəneɪt bisfosfonian
immunosuppressant ˌɪmjʊnəʊsəˈpresənt lek immunosupresyjny
prescription prɪˈskrɪpʃən recepta
dosage ˈdəʊsɪdʒ dawkowanie
dose dəʊs dawka
frequency ˈfriːkwənsi częstość przyjmowania
course of treatment kɔːs əv ˈtriːtmənt kuracja
route of administration ruːt əv ədˌmɪnɪˈstreɪʃən droga podania
oral administration ˈɔːrəl ədˌmɪnɪˈstreɪʃən podanie doustne
tablet ˈtæblət tabletka
capsule ˈkæpsjuːl kapsułka
suspension səˈspenʃən zawiesina
side effect ˈsaɪd ɪˌfekt działanie niepożądane
adverse reaction ˈædvɜːs riˈækʃən reakcja niepożądana
contraindication ˌkɒntrəˌɪndɪˈkeɪʃən przeciwwskazanie
drug interaction drʌɡ ˌɪntərˈækʃən interakcja lekowa
drug allergy drʌɡ ˈælədʒi alergia na leki
penicillin allergy ˌpenɪˈsɪlɪn ˈælədʒi alergia na penicylinę
medical alert ˈmedɪkəl əˈlɜːt ostrzeżenie medyczne
over-the-counter ˌəʊvə ðə ˈkaʊntə bez recepty
pharmacy ˈfɑːməsi apteka
pharmacist ˈfɑːməsɪst farmaceuta
medication history ˌmedɪˈkeɪʃən ˈhɪstəri wywiad lekowy

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
Are you taking any medication at the moment? Czy przyjmowane są obecnie jakieś leki?
Do you have any allergies to medicines? Czy występuje alergia na leki?
I'm allergic to penicillin. Mam alergię na penicylinę.
I'm on blood thinners. Przyjmuję leki rozrzedzające krew.
I'll prescribe an antibiotic for five days. Przepiszę antybiotyk na pięć dni.
Take one tablet three times a day, with food. Przyjmuj jedną tabletkę trzy razy dziennie, do posiłku.
Finish the whole course, even if the pain stops. Dokończ całą kurację, nawet jeśli ból ustąpi.
Can I take ibuprofen and paracetamol together? Czy mogę brać ibuprofen razem z paracetamolem?
Yes, you can alternate them if the pain is bad. Tak, przy silnym bólu można je stosować naprzemiennie.
Don't take aspirin — it can make bleeding worse. Nie bierz aspiryny — może nasilić krwawienie.
Antibiotics won't cure the toothache on their own. Same antybiotyki nie wyleczą bólu zęba.
Is this medicine safe while breastfeeding? Czy ten lek jest bezpieczny podczas karmienia piersią?
Use this mouthwash twice a day for a week. Stosuj tę płukankę dwa razy dziennie przez tydzień.
Stop the tablets and call us if you get a rash. Odstaw tabletki i zadzwoń, jeśli pojawi się wysypka.

Antybiotyki i leki przeciwbólowe w stomatologii: recepta i ryzyko

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Pacjent
My face is swollen. Can you just give me antibiotics?
Mam spuchniętą twarz. Czy może Pan po prostu przepisać antybiotyk?
Dentysta
Antibiotics alone won't fix it — the infection comes from inside the tooth and it has to be drained or treated. But with facial swelling, yes, I'll prescribe them as well.
Sam antybiotyk tego nie załatwi — zakażenie pochodzi z wnętrza zęba i trzeba je zdrenować albo leczyć ząb. Ale przy obrzęku twarzy tak, przepiszę też antybiotyk.
Pacjent
Which one?
Który?
Dentysta
Amoxicillin, a five-day course. Are you allergic to penicillin?
Amoksycylina, pięć dni. Czy jest Pan uczulony na penicylinę?
Pacjent
I had a rash from something as a child. I don't know what it was.
W dzieciństwie miałem po czymś wysypkę. Nie wiem, po czym.
Dentysta
Then let's not risk it. I'll prescribe clindamycin instead and record a possible penicillin allergy in your notes.
W takim razie nie ryzykujmy. Przepiszę klindamycynę i odnotuję w karcie możliwe uczulenie na penicylinę.
Pacjent
Is a rash a real allergy?
Czy wysypka to prawdziwe uczulenie?
Dentysta
Often not — but establishing that needs allergy testing, not guesswork during an infection.
Często nie — ale ustalenie tego wymaga testów alergicznych, a nie zgadywania w trakcie zakażenia.
Pacjent
What can I take for the pain?
Co mogę brać na ból?
Dentysta
Ibuprofen works better than paracetamol for dental pain, because the pain is inflammatory. You can alternate them if one isn't enough.
Przy bólu zęba ibuprofen działa lepiej niż paracetamol, bo ból ma podłoże zapalne. Można je naprzemiennie łączyć, jeśli jeden nie wystarcza.
Pacjent
I take warfarin.
Przyjmuję warfarynę.
Dentysta
That changes it. Ibuprofen and other anti-inflammatories raise the bleeding risk with an anticoagulant — take paracetamol only.
To zmienia postać rzeczy. Ibuprofen i inne leki przeciwzapalne zwiększają ryzyko krwawienia przy leku przeciwzakrzepowym — proszę brać wyłącznie paracetamol.
Pacjent
Is there anything else I should have mentioned?
Czy jest coś jeszcze, o czym powinienem był wspomnieć?
Dentysta
Anything at all. Drug interactions are the reason we take a full medication history at every visit, not just the first.
Absolutnie wszystko. To z powodu interakcji lekowych zbieramy pełny wywiad lekowy na każdej wizycie, nie tylko na pierwszej.
Pacjent
How soon will the antibiotic work?
Po jakim czasie zadziała antybiotyk?
Dentysta
The swelling should ease within 48 hours. If it worsens, or you have difficulty swallowing, that's an emergency — don't wait it out.
Obrzęk powinien ustępować w ciągu 48 godzin. Jeśli narasta albo pojawia się trudność w połykaniu, to stan nagły — nie wolno czekać.
Pacjent
Should I stop when I feel better?
Czy mogę odstawić, gdy poczuję się lepiej?
Dentysta
No — finish the course. Stopping early is one of the drivers of antibiotic resistance.
Nie — proszę dokończyć kurację. Wcześniejsze przerwanie to jedna z przyczyn antybiotykooporności.
Pacjent
And the mouthwash you mentioned?
A ta płukanka, o której Pan wspominał?
Dentysta
Chlorhexidine, twice daily — but not within half an hour of brushing. Toothpaste inactivates it.
Chlorheksydyna, dwa razy dziennie — ale nie w ciągu pół godziny po szczotkowaniu. Pasta ją dezaktywuje.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie The dentist gave me a recipe for antibiotics.
Poprawnie The dentist gave me a prescription for antibiotics.

Klasyczny fałszywy przyjaciel. Angielskie recipe to wyłącznie przepis kulinarny. Recepta na lek to prescription, czasownik to prescribe, a wystawiający ją to prescriber. Leki są prescription-only albo over-the-counter. Polska „recepta” brzmi łudząco podobnie do recipe, stąd pomyłka.

Błędnie Prescribe an analgetic if the pain returns.
Poprawnie Prescribe an analgesic if the pain returns.

Angielska forma to analgesic, przez s, wymawiane /ˌænəlˈdʒiːzɪk/. Analgetic powiela polski „analgetyk” i niemieckie Analgetikum, a w angielszczyźnie nie istnieje. Potoczny synonim to painkiller, a najczęstsza grupa w stomatologii to NSAID. Rzeczownik analgesia oznacza zniesienie bólu, w odróżnieniu od anesthesia.

Błędnie Drink these tablets three times a day after food.
Poprawnie Take these tablets three times a day after food.

Leki się take, nigdy drink — nawet płynne: take these tablets, take one capsule twice a day. Polskie „pić tabletki” prowadzi wprost do błędu. Warto dodać be on a medication, finish the course, skip a dose, run out of tablets oraz on an empty stomach, with food i before bedtime.

Błędnie Which preparation would you prescribe for this infection?
Poprawnie Which drug would you prescribe for this infection?

Polski „preparat” to nie preparation. Ogólne słowa to drug, medication, medicine i agent. Angielskie preparation jest wąskie — a topical preparation — a w stomatologii oznacza najczęściej cavity preparation, czyli opracowanie ubytku. W rozmowie z pacjentem bezpieczniejsze jest medication, bo drug bywa rozumiane jako narkotyk.

Błędnie Increase the dosage to 600 mg for the next tablet.
Poprawnie Increase the dose to 600 mg for the next tablet.

Dose to ilość na jedno podanie — a 600 mg dose, the maximum recommended dose. Dosage to cały schemat: ilość, częstość i czas trwania, czyli polskie dawkowanie. Zwiększa się więc dose, a modyfikuje dosage regimen. Pokrewne terminy: loading dose, maintenance dose, overdose.

O tym zestawie

Nazwa międzynarodowa kontra handlowa

Na recepcie jest generic name — międzynarodowa nazwa niezastrzeżona — a na opakowaniu w aptece brand name. Kłopot zaczyna się tam, gdzie lek ma dwie nazwy międzynarodowe:

  • paracetamol w Wielkiej Brytanii i większości świata, acetaminophen w USA — jedna substancja
  • adrenaline i epinephrine — ta sama sytuacja
  • lignocaine i lidocaine — również

Nazwy handlowe zmieniają się w każdym kraju, więc bezpieczniej podać nazwę międzynarodową: do you have ibuprofen? działa wszędzie.

Over-the-counter znaczy bez recepty i obejmuje większość leków przeciwbólowych. Reszta wymaga prescription.

Cztery grupy, które przepisuje stomatolog

Przeciwbólowe: analgesic jako klasa, painkiller w mowie, a w środku paracetamol, ibuprofen, aspirin, naproxen, diclofenac oraz opioidy codeine, co-codamol, tramadol. Ibuprofen i pokrewne to NSAIDs — non-steroidal anti-inflammatory drugs.

Antybiotyki: amoxicillin i co-amoxiclav, penicillin i phenoxymethylpenicillin, metronidazole, clindamycin, azithromycin, erythromycin, doxycycline, cephalexin. Dodatkowo antibiotic prophylaxis, antibiotic resistance i broad-spectrum antibiotic. Jedno ostrzeżenie pada zawsze: metronidazol i alkohol się wykluczają.

Przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe: nystatin, fluconazole, miconazole; aciclovir, valaciclovir.

Antyseptyki i preparaty miejscowe: chlorhexidine, povidone-iodine, hydrogen peroxide, benzydamine, kortykosteroidy triamcinolone i hydrocortisone, w postaciach topical gel, oral gel, lozenge, oral spray, ointment.

Pozostałe: potassium nitrate i strontium chloride na nadwrażliwość, saliva substitute i artificial saliva przy suchości, tranexamic acid przy krwawieniu.

Jak zapisuje się schemat

Struktura jest taka sama we wszystkich krajach angielskojęzycznych: dosage to schemat, dose to dawka jednorazowa, frequency to częstość, course of treatment to czas trwania, a route of administration to droga podania — zwykle oral administration.

Postacie: tablet, capsule, suspension. Działania niepożądane: side effect, formalnie adverse reaction.

Co trzeba powiedzieć przed każdym zaleceniem

Najważniejszy dla bezpieczeństwa fragment tematu:

  • drug allergy, a konkretnie penicillin allergy — wtedy przechodzi się na klindamycynę
  • contraindication i drug interaction
  • anticoagulant i warfarin — ryzyko krwawienia przy usunięciu zęba
  • bisphosphonate — ryzyko powikłań kostnych po usunięciu
  • immunosuppressant
  • medication history oraz medical alert w karcie

Dwa zdania warte wyuczenia: I'm allergic to penicillin i I'm on warfarin.

Strona apteczna: pharmacy, pharmacist, over-the-counter.

Recepta, ulotka, narkotyk: pułapki polskiego

  • Recepta to prescription; angielskie recipe dotyczy wyłącznie kuchni
  • Bez recepty to over-the-counter
  • Ulotka to patient information leaflet — angielski nie ma jednego słowa
  • Dawkowanie to dosage jako schemat, a dawka to dose
  • Narkotyk po polsku oznacza substancję nielegalną, natomiast angielskie drug jest neutralne i oznacza każdy lek
  • Paracetamol działa w Wielkiej Brytanii; w USA trzeba poprosić o acetaminophen
  • Lek przeciwbólowy to painkiller potocznie i analgesic w karcie

Najczęściej zadawane pytania

Nie — prescription. Angielskie recipe oznacza wyłącznie przepis kulinarny. Czasownik to prescribe, a wystawiający to prescriber. Leki dzielą się na prescription-only i over-the-counter. Polska „recepta” brzmi podobnie do recipe, stąd pomyłka.

Analgesic, przez s, wymawiane /ˌænəlˈdʒiːzɪk/; forma analgetic w angielskim nie istnieje. Potocznie mówi się painkiller, a główna grupa w stomatologii to NSAID. Rzeczownik analgesia oznacza zniesienie bólu, w odróżnieniu od anesthesia.

Dose to ilość na jedno podanie — a 600 mg dose, the maximum recommended dose. Dosage to cały schemat: ilość, częstość i czas trwania, czyli polskie dawkowanie. Zwiększa się dose, a modyfikuje dosage regimen. Zobacz też loading dose, maintenance dose, overdose.

Tak, ta sama substancja: paracetamol w użyciu międzynarodowym i brytyjskim, acetaminophen w USA, często pod nazwą Tylenol. Znajomość obu nazw to kwestia bezpieczeństwa — pacjent może niepostrzeżenie przekroczyć dawkę dobową. Tak samo jest z adrenaline i epinephrine.

Pharmacy sprawdza się wszędzie. W brytyjskim angielskim mówi się także chemist albo the chemist's, w amerykańskim drugstore. Farmaceuta to w każdej odmianie pharmacist, a szpitalny punkt wydawania leków to dispensary.

I am allergic to penicillin albo I have a penicillin allergy — uwaga na przyimek to. W dokumentacji zapisuje się to jako drug allergy i oznacza jako medical alert. Trzeba odróżnić alergię od adverse reaction czy side effect. Terminy pokrewne: contraindication, drug interaction, anaphylaxis.

To osłona antybiotykowa: podanie antybiotyku przed zabiegiem w celu zapobiegania, a nie leczenia — historycznie przy ryzyku infective endocarditis; wskazania zostały mocno zawężone. Różni się od kuracji terapeutycznej, a powodem zawężenia jest antibiotic resistance.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Zdrowie i medycyna