Objawy stomatologiczne po angielsku: jak dokładnie opisać ból

„Boli mnie ząb” otwiera rozmowę, ale niczego nie opisuje. Lekarz czeka na cztery rzeczy: charakter bólu (throbbing, sharp, dull), jego rytm (constant, intermittent, lingering), czynnik wywołujący (pain on biting, cold sensitivity) i lokalizację.

Lista zawiera 71 terminów: całe słownictwo bólu, objawy dziąseł i tkanek miękkich, objawy samego zęba, skargi na zapach i smak, problemy ze stawem oraz objawy ogólne.

Dla kogo

  • Pacjentów za granicą — opisać dolegliwość tak, żeby zrozumiano za pierwszym razem
  • Lekarzy dentystów i higienistek — przyjęcie i wywiad po angielsku
  • Studentów — słownictwo wywiadu i diagnostyki różnicowej

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
toothache ˈtuːθeɪk ból zęba
dental pain ˈdentəl peɪn ból zębowy
sharp pain ʃɑːp peɪn ostry ból
dull pain dʌl peɪn tępy ból
throbbing pain ˈθrɒbɪŋ peɪn ból pulsujący
shooting pain ˈʃuːtɪŋ peɪn ból strzelający
aching ˈeɪkɪŋ pobolewanie
radiating pain ˈreɪdieɪtɪŋ peɪn ból promieniujący
referred pain rɪˈfɜːd peɪn ból rzutowany
constant pain ˈkɒnstənt peɪn stały ból
intermittent pain ˌɪntəˈmɪtənt peɪn ból przerywany
spontaneous pain spɒnˈteɪniəs peɪn ból samoistny
lingering pain ˈlɪŋɡərɪŋ peɪn ból utrzymujący się po bodźcu
mild pain maɪld peɪn łagodny ból
severe pain sɪˈvɪə peɪn silny ból
pressure ˈpreʃə uczucie ucisku
tenderness ˈtendənəs tkliwość
discomfort dɪsˈkʌmfət dyskomfort
sensitivity ˌsensɪˈtɪvəti nadwrażliwość zębów
cold sensitivity kəʊld ˌsensɪˈtɪvəti nadwrażliwość na zimno
heat sensitivity hiːt ˌsensɪˈtɪvəti nadwrażliwość na ciepło
sweet sensitivity swiːt ˌsensɪˈtɪvəti nadwrażliwość na słodycze
pain on biting peɪn ɒn ˈbaɪtɪŋ ból przy nagryzaniu
pain on chewing peɪn ɒn ˈtʃuːɪŋ ból przy żuciu
tender to touch ˈtendə tə tʌtʃ bolesny przy dotyku
bleeding gums ˈbliːdɪŋ ɡʌmz krwawienie dziąseł
swollen gums ˈswəʊlən ɡʌmz opuchnięte dziąsła
sore gums sɔː ɡʌmz bolące dziąsła
red gums red ɡʌmz zaczerwienione dziąsła
itchy gums ˈɪtʃi ɡʌmz swędzenie dziąseł
receding gums rɪˈsiːdɪŋ ɡʌmz cofanie się dziąseł
swelling ˈswelɪŋ obrzęk
facial swelling ˈfeɪʃəl ˈswelɪŋ obrzęk twarzy
inflammation ˌɪnfləˈmeɪʃən stan zapalny
pus pʌs ropa
discharge ˈdɪstʃɑːdʒ wyciek
mouth ulcer maʊθ ˈʌlsə owrzodzenie jamy ustnej
canker sore ˈkæŋkə sɔː afta
cold sore kəʊld sɔː opryszczka wargowa
blister ˈblɪstə pęcherzyk
white patch waɪt pætʃ biała plama w jamie ustnej
loose tooth luːs tuːθ ruszający się ząb
tooth mobility tuːθ məʊˈbɪləti ruchomość zęba
chipped tooth tʃɪpt tuːθ ukruszony ząb
cracked tooth krækt tuːθ pęknięty ząb
broken tooth ˈbrəʊkən tuːθ złamany ząb
worn tooth wɔːn tuːθ starty ząb
discoloration dɪsˌkʌləˈreɪʃən przebarwienie zębów
stained tooth steɪnd tuːθ poplamiony ząb
dark tooth dɑːk tuːθ ciemny ząb
exposed root ɪkˈspəʊzd ruːt odsłonięty korzeń zęba
gap between teeth ɡæp bɪˈtwiːn tiːθ szpara między zębami
food impaction fuːd ɪmˈpækʃən zaleganie pokarmu między zębami
bad breath bæd breθ nieświeży oddech
bad taste bæd teɪst nieprzyjemny smak w ustach
metallic taste məˈtælɪk teɪst metaliczny posmak
dry mouth draɪ maʊθ suchość w ustach
burning sensation ˈbɜːnɪŋ senˈseɪʃən pieczenie w ustach
numbness ˈnʌmnəs drętwienie
tingling ˈtɪŋɡlɪŋ mrowienie
jaw pain dʒɔː peɪn ból szczęki
jaw clicking dʒɔː ˈklɪkɪŋ trzaskanie w stawie żuchwowym
jaw locking dʒɔː ˈlɒkɪŋ zablokowanie żuchwy
limited mouth opening ˈlɪmɪtɪd maʊθ ˈəʊpənɪŋ ograniczone otwieranie ust
trismus ˈtrɪzməs szczękościsk
difficulty chewing ˈdɪfɪkəlti ˈtʃuːɪŋ trudności z żuciem
difficulty swallowing ˈdɪfɪkəlti ˈswɒləʊɪŋ trudności z połykaniem
teeth grinding tiːθ ˈɡraɪndɪŋ zgrzytanie zębami
jaw clenching dʒɔː ˈklentʃɪŋ zaciskanie szczęk
fever ˈfiːvə gorączka
swollen lymph node ˈswəʊlən ˈlɪmf nəʊd powiększony węzeł chłonny

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
I have a toothache. Boli mnie ząb.
The pain started three days ago. Ból zaczął się trzy dni temu.
It hurts when I bite down. Boli, kiedy gryzę.
My tooth is sensitive to cold drinks. Ząb jest wrażliwy na zimne napoje.
The pain keeps me awake at night. Ból nie pozwala mi spać w nocy.
My gums bleed when I brush my teeth. Dziąsła krwawią, kiedy myję zęby.
I have a throbbing pain in my upper left molar. Mam pulsujący ból w górnym lewym trzonowcu.
The pain comes and goes. Ból pojawia się i znika.
My jaw clicks when I open my mouth. Szczęka strzela, kiedy otwieram usta.
I have a bad taste in my mouth. Czuję nieprzyjemny smak w ustach.
One of my teeth feels loose. Jeden ząb mi się rusza.
The whole side of my face is swollen. Mam spuchniętą całą stronę twarzy.
Painkillers don't help any more. Środki przeciwbólowe już nie pomagają.
Can you show me exactly where it hurts? Proszę pokazać, gdzie dokładnie boli.

Na wizycie: jak opisać ból zęba i objawy

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Dentysta
Good afternoon. What seems to be the problem today?
Dzień dobry. Jakie są dolegliwości?
Pacjent
I've had a toothache on the upper right side for about a week.
Od około tygodnia boli mnie ząb u góry po prawej stronie.
Dentysta
How would you describe the pain — sharp, dull or throbbing?
Jak można opisać ten ból — ostry, tępy czy pulsujący?
Pacjent
It's throbbing, and it keeps me awake at night.
Jest pulsujący i nie pozwala mi spać w nocy.
Dentysta
Is it constant, or does it come and go?
Jest stały czy pojawia się okresowo?
Pacjent
It was intermittent at first, but now it's almost constant.
Na początku pojawiał się okresowo, a teraz jest prawie stały.
Dentysta
Does anything make it worse — cold drinks, hot food, biting?
Czy coś go nasila — zimne napoje, gorące jedzenie, gryzienie?
Pacjent
Cold drinks are the worst. The pain lingers for a minute afterwards.
Najgorsze są zimne napoje. Ból utrzymuje się jeszcze przez minutę.
Dentysta
And is the tooth tender when you bite down on it?
A czy ząb jest wrażliwy przy nagryzaniu?
Pacjent
Yes, there's pain on biting, and the gum around it feels swollen.
Tak, boli przy gryzieniu, a dziąsło wokół wydaje się opuchnięte.
Dentysta
Have you noticed bleeding gums or a bad taste in your mouth?
Czy pojawiło się krwawienie dziąseł albo nieprzyjemny smak w ustach?
Pacjent
My gums bleed when I brush, and I've had a bad taste for a few days.
Dziąsła krwawią przy szczotkowaniu, a od kilku dni czuję nieprzyjemny smak.
Dentysta
Any facial swelling, fever, or difficulty opening your mouth?
Czy występuje obrzęk twarzy, gorączka albo trudność z otwieraniem ust?
Pacjent
No fever, but my jaw feels stiff in the morning.
Gorączki nie ma, ale rano szczęka jest sztywna.
Dentysta
Thank you — that's a very clear description. Let me examine the tooth and take an X-ray.
Dziękuję, to bardzo dokładny opis. Zbadam ząb i zrobimy zdjęcie rentgenowskie.
Pacjent
Does lingering pain to cold mean something serious?
Czy utrzymujący się ból po zimnym oznacza coś poważnego?
Dentysta
It usually means the pulp is inflamed. The X-ray will tell us for certain.
Zwykle oznacza to, że miazga jest zapalna. Zdjęcie rentgenowskie to potwierdzi.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie This tooth is very sensible to cold drinks.
Poprawnie This tooth is very sensitive to cold drinks.

Fałszywy przyjaciel przenikający przez języki romańskie. Angielskie sensible znaczy rozsądny, a nie wrażliwy. Wrażliwy to sensitive: a sensitive tooth, sensitive to cold. Rzeczownik to sensitivity, a termin kliniczny dentin hypersensitivity.

Błędnie I have had this pain since three days.
Poprawnie I have had this pain for three days.

Polskie „od” obejmuje oba znaczenia, stąd pomyłka. For stoi przed odcinkiem czasu: for three days, for a week. Since przed punktem początkowym: since Monday, since the crown was fitted. Czas to present perfect: I have had the pain for three days. Pytanie kliniczne brzmi How long have you had the pain?

Błędnie The pain is pulsating and wakes me at night.
Poprawnie The pain is throbbing and wakes me at night.

Polskie „ból pulsujący” podsuwa pulsating, ale po angielsku mówi się throbbing: a throbbing pain, the tooth is throbbing. Pulsating odnosi się do naczyń i maszyn. Warto opanować cały zestaw: sharp, dull, shooting, aching, constant i intermittent, spontaneous, lingering. Ból utrzymujący się po bodźcu sugeruje nieodwracalne zapalenie miazgi.

Błędnie I have a smell from my mouth in the morning.
Poprawnie I have bad breath in the morning.

Kalka z „zapach z ust”. Angielski ma utrwalony zwrot potoczny bad breath i termin kliniczny halitosis. Niegroźny wariant poranny to morning breath. Warto zapamiętać parę rejestrów przewijającą się przez cały temat: bad breath i halitosis, dry mouth i xerostomia, teeth grinding i bruxism.

Błędnie The pain is about eight from ten.
Poprawnie The pain is about eight out of ten.

Oceny w angielskim tworzy się z out of: eight out of ten. Polskie „na dziesięć” daje on ten, co jest błędem. Pytanie ma stałą postać: On a scale of one to ten, how bad is the pain? Dobra odpowiedź łączy liczbę, opis i czynnik wyzwalający: it is a dull three most of the time, but it goes up to nine when I bite.

O tym zestawie

Słownictwo bólu to lista zamknięta

Angielski opis bólu składa się z czterech grup, każda z własną krótką, stałą listą:

  • Charakter: sharp, dull, throbbing, shooting, aching
  • Rytm: constant, intermittent, spontaneous, lingering
  • Nasilenie: mild, moderate, severe
  • Czynnik wywołujący: pain on biting, pain on chewing, cold / heat / sweet sensitivity, tender to touch

Te słowa nie są wymienne: to, które wybierze pacjent, decyduje o dalszym postępowaniu.

Dlaczego lingering i momentary zmieniają rozpoznanie

Rozstrzygające pytanie brzmi: czy ból po zimnie ustaje od razu, czy pozostaje. Krótki ból znikający razem z bodźcem wskazuje na reversible pulpitis — miazgę można zachować. Ból, który lingers po usunięciu zimna, świadczy o irreversible pulpitis, czyli o leczeniu kanałowym.

Inne opisy mają tę samą wagę:

  • Spontaneous pain — bez bodźca, często nocny: zajęcie miazgi
  • Pain on biting — podejrzenie pęknięcia lub zmiany okołowierzchołkowej
  • Referred i radiating pain to nie synonimy: radiating rozchodzi się wzdłuż nerwu od źródła, referred odczuwany jest w innym miejscu niż źródło. Górny trzonowiec może objawiać się bólem żuchwy — to właśnie referred

Co mówi pacjent, a co zapisuje karta

Niemal każda dolegliwość ma formę potoczną i kliniczną. Karta używa drugiej:

Pacjent Karta
bad breath halitosis
dry mouth xerostomia
teeth grinding bruxism
receding gums gingival recession
loose tooth tooth mobility
canker sore aphthous ulcer
cold sore herpes labialis
jaw locking trismus

Limited mouth opening to ten sam objaw co trismus, tylko opisowo. Oba zapisy występują w angielskiej dokumentacji.

Rozróżnienia, które się zacierają

  • Tender i sensitive to nie to samo: tender boli przy ucisku, sensitive reaguje na zimno lub słodkie
  • Discomfort to kliniczny eufemizm; jeśli boli, mów pain
  • Swelling jest miejscowy; facial swelling to objaw pilny
  • Pus i discharge nie są równoważne: pus to ropa, discharge to każda wydzielina
  • White patch zawsze się dokumentuje, bo może być stanem przedrakowym

Afta, opryszczka, szczękościsk: pułapki opisu bólu

  • „Ropień z obrzękiem” to najbliższy odpowiednik — po angielsku facial swelling albo dental abscess with swelling
  • Ból pulsujący to throbbing, ból strzelający to shooting
  • Nieświeży oddech to bad breath; halitosis zostaje w karcie
  • Afta to canker sore w mowie i aphthous ulcer w dokumentacji
  • Opryszczka to cold sore, nie herpes w mowie potocznej
  • Nadwrażliwość na zimno wymaga to: sensitivity to cold
  • Szczękościsk to trismus lub limited mouth opening

Najczęściej zadawane pytania

W trzech wymiarach. Jakość: sharp, dull, throbbing, shooting, aching. Przebieg: constant albo intermittent, spontaneous, lingering. Czynnik wyzwalający: pain on biting, sensitivity to cold. Dobre zdanie łączy wszystkie trzy: it is a dull ache most of the time, but sharp and lingering when I drink something cold.

Sensitive. Angielskie sensible znaczy rozsądny i nie opisuje objawów. Poprawnie: a sensitive tooth, sensitive to cold. Rzeczownik to sensitivity, termin kliniczny dentin hypersensitivity, a pasta na nadwrażliwość to desensitizing toothpaste.

Potocznie bad breath, klinicznie halitosis. Dosłowne a smell from my mouth nie funkcjonuje. Niegroźny wariant poranny to morning breath. Obok występują dry mouth (klinicznie xerostomia), bad taste i metallic taste.

For three days. For poprzedza odcinek czasu; since poprzedza punkt początkowy: since Monday, since the crown was fitted. Polskie „od” obejmuje oba znaczenia, stąd błąd. Czas to present perfect: I have had the pain for three days.

To ból pulsujący, tętniący w rytm serca — typowy dla ostrego zapalenia miazgi lub ropnia, często nasilony w nocy. Nie mów pulsating, bo to określenie naczyń i maszyn. Drugi rozstrzygający opis to lingering pain, utrzymujący się po ustąpieniu bodźca.

It hurts when I bite albo, w rejestrze klinicznym, pain on biting. Przydatne warianty: it hurts when I chew, it is tender to touch, it feels high when I close. Ból przy opukiwaniu sugeruje zmiany okołowierzchołkowe i sprawdza się go percussion test.

To ból rzutowany: odczuwany w innym miejscu niż źródło, ponieważ miazga nie ma proprioceptorów i mózg źle lokalizuje sygnał. Dolny trzonowiec może promieniować do ucha, górny do skroni albo zatoki. Dlatego pacjent wskazuje nie ten ząb, a diagnostyka opiera się na percussion test i vitality test.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Choroby zębów po angielsku

Narzędzia stomatologiczne po angielsku