Rodzaje zębów po angielsku: klasy, uzębienie i numeracja

Każda klasa zębów ma po angielsku dwie nazwy: canine i cuspid, premolar i bicuspid, third molar i wisdom tooth. Dodaj trzy systemy numeracji, które temu samemu zębowi przypisują trzy różne numery, i widać, gdzie jest trudność: w synonimach i schematach, nie w zębach.

Lista zawiera 56 terminów: cztery klasy, uzębienie mleczne i stałe, pozycje w łuku, kwadranty, wszystkie trzy systemy numeracji, wyrzynanie i wymianę oraz anomalie liczby i kształtu.

Dla kogo

  • Studentów stomatologii — nomenklatura na egzaminy i do angielskich podręczników
  • Lekarzy dentystów — czytanie kart, w których ząb jest numerem, a nie nazwą
  • Rodziców — zrozumieć, o którym zębie mówi dentysta za granicą

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
incisor ɪnˈsaɪzə siekacz
central incisor ˈsentrəl ɪnˈsaɪzə siekacz przyśrodkowy
lateral incisor ˈlætərəl ɪnˈsaɪzə siekacz boczny
canine ˈkeɪnaɪn kieł
cuspid ˈkʌspɪd kieł (ząb kłowy)
eye tooth ˈaɪ tuːθ ząb oczny
premolar ˌpriːˈməʊlə przedtrzonowiec
bicuspid baɪˈkʌspɪd ząb dwuguzkowy
first premolar fɜːst ˌpriːˈməʊlə pierwszy przedtrzonowiec
second premolar ˈsekənd ˌpriːˈməʊlə drugi przedtrzonowiec
molar ˈməʊlə trzonowiec
first molar fɜːst ˈməʊlə pierwszy trzonowiec
second molar ˈsekənd ˈməʊlə drugi trzonowiec
third molar θɜːd ˈməʊlə trzeci trzonowiec
wisdom tooth ˈwɪzdəm tuːθ ząb mądrości
six-year molar ˈsɪks jɪə ˈməʊlə trzonowiec sześcioletni
dentition denˈtɪʃən uzębienie
primary dentition ˈpraɪməri denˈtɪʃən uzębienie mleczne
permanent dentition ˈpɜːmənənt denˈtɪʃən uzębienie stałe
mixed dentition mɪkst denˈtɪʃən uzębienie mieszane
deciduous tooth dɪˈsɪdjuəs tuːθ ząb mleczny
primary tooth ˈpraɪməri tuːθ ząb pierwotny
milk tooth mɪlk tuːθ mleczak
baby tooth ˈbeɪbi tuːθ ząbek mleczny
permanent tooth ˈpɜːmənənt tuːθ ząb stały
adult tooth ˈædʌlt tuːθ ząb dorosłego
succedaneous tooth ˌsʌksɪˈdeɪniəs tuːθ ząb zastępczy
anterior teeth ænˈtɪəriə tiːθ zęby przednie
posterior teeth pɒˈstɪəriə tiːθ zęby boczne
maxillary teeth mækˈsɪləri tiːθ zęby szczęki
mandibular teeth mænˈdɪbjʊlə tiːθ zęby żuchwy
upper teeth ˈʌpə tiːθ górne zęby
lower teeth ˈləʊə tiːθ dolne zęby
front teeth frʌnt tiːθ przednie zęby
back teeth bæk tiːθ tylne zęby
quadrant ˈkwɒdrənt kwadrant
sextant ˈsekstənt sekstant
tooth numbering tuːθ ˈnʌmbərɪŋ numeracja zębów
tooth number tuːθ ˈnʌmbə numer zęba
FDI notation ˌefdiːˈaɪ nəʊˈteɪʃən system FDI
Universal Numbering System ˌjuːnɪˈvɜːsəl ˈnʌmbərɪŋ ˈsɪstəm uniwersalny system numeracji
Palmer notation ˈpɑːmə nəʊˈteɪʃən system Palmera
eruption ɪˈrʌpʃən wyrzynanie zębów
eruption sequence ɪˈrʌpʃən ˈsiːkwəns kolejność wyrzynania
erupted tooth ɪˈrʌptɪd tuːθ ząb wyrznięty
unerupted tooth ˌʌnɪˈrʌptɪd tuːθ ząb niewyrznięty
exfoliation eksˌfəʊliˈeɪʃən fizjologiczna wymiana zębów
shedding ˈʃedɪŋ wypadanie zębów mlecznych
supernumerary tooth ˌsuːpəˈnjuːmərəri tuːθ ząb nadliczbowy
missing tooth ˈmɪsɪŋ tuːθ brakujący ząb
congenitally missing tooth kənˈdʒenɪtəli ˈmɪsɪŋ tuːθ wrodzony brak zęba
hypodontia ˌhaɪpəʊˈdɒnʃə hipodoncja
anodontia ˌænəʊˈdɒnʃə anodoncja
peg lateral peɡ ˈlætərəl siekacz stożkowaty
fused teeth fjuːzd tiːθ zęby zrośnięte
geminated tooth ˈdʒemɪneɪtɪd tuːθ ząb zdwojony

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
Which tooth is bothering you? Który ząb dokucza?
It's the second molar on the lower right. To drugi trzonowiec na dole po prawej.
Adults have thirty-two teeth, including the wisdom teeth. Dorosły ma trzydzieści dwa zęby, łącznie z zębami mądrości.
Your wisdom teeth have not come through yet. Zęby mądrości jeszcze nie wyrżnęły się.
This is still a baby tooth. To jeszcze ząb mleczny.
The permanent tooth is coming through underneath. Pod nim wyrzyna się już ząb stały.
Children start losing their milk teeth at about six. Zęby mleczne zaczynają wypadać około szóstego roku życia.
You are missing one lower incisor. Brakuje jednego dolnego siekacza.
We number the teeth from the midline backwards. Zęby numeruje się od linii środkowej do tyłu.
The canines are the pointed teeth at the corners. Kły to spiczaste zęby w narożnikach łuku.
This is the first molar — it usually erupts at six years old. To pierwszy trzonowiec — zwykle wyrzyna się w wieku sześciu lat.
There is an extra tooth here. Jest tu dodatkowy ząb.
Do I need to have my wisdom teeth out? Czy trzeba usunąć zęby mądrości?
The upper front teeth stick out slightly. Górne przednie zęby są lekko wysunięte.

Wypełnianie diagramu zębowego: rodzaje zębów i systemy numeracji

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Wykładowca
Chart this patient for me. She's eight — what dentition is that?
Proszę wypełnić diagram tej pacjentki. Ma osiem lat — jakie to uzębienie?
Student
Mixed dentition. Permanent incisors and first molars, primary teeth still at the back.
Uzębienie mieszane. Stałe siekacze i pierwsze trzonowce, z tyłu jeszcze zęby mleczne.
Wykładowca
Start at the upper right. What is this one?
Proszę zacząć od góry po prawej. Co to za ząb?
Student
The permanent central incisor.
Stały siekacz przyśrodkowy.
Wykładowca
Number it in FDI notation.
Proszę go ponumerować w systemie FDI.
Student
Eleven — quadrant one, tooth one.
Jedenaście — kwadrant pierwszy, ząb pierwszy.
Wykładowca
And the same tooth in the Universal Numbering System?
A ten sam ząb w uniwersalnym systemie numeracji?
Student
Number eight.
Numer osiem.
Wykładowca
Which is why you write the system at the top of the chart. An '11' means nothing on its own.
Właśnie dlatego system zapisuje się w nagłówku diagramu. Samo „11” nic nie znaczy.
Student
The lateral incisor next to it hasn't come through.
Siekacz boczny obok jeszcze się nie wyrżnął.
Wykładowca
So it's unerupted, not missing — check the radiograph before you write either.
Czyli jest niewyrznięty, a nie brakujący — proszę sprawdzić zdjęcie, zanim cokolwiek Pan wpisze.
Student
There's an extra one here, between the centrals.
Tutaj jest dodatkowy, między siekaczami przyśrodkowymi.
Wykładowca
That's a supernumerary tooth. In that position it has its own name — a mesiodens.
To ząb nadliczbowy. W tym położeniu ma własną nazwę — mesiodens.
Student
And these back ones are still primary?
A te z tyłu to jeszcze mleczaki?
Wykładowca
Yes — second primary molars, waiting to exfoliate. What replaces them?
Tak — drugie trzonowce mleczne, czekają na wypadnięcie. Co je zastąpi?
Student
The premolars.
Przedtrzonowce.
Wykładowca
Careful — the primary molars are replaced by premolars, but the permanent molars erupt behind them. Nothing exfoliates to make room.
Ostrożnie — trzonowce mleczne zastępują przedtrzonowce, ale trzonowce stałe wyrzynają się za nimi. Nic nie wypada, żeby zrobić im miejsce.
Student
So the six-year molar is the first permanent tooth.
Czyli ząb sześcioletni to pierwszy ząb stały.
Wykładowca
Usually, yes — and parents often mistake it for a baby tooth, which is why it's the most neglected tooth in the mouth.
Zwykle tak — rodzice często biorą go za mleczaka, dlatego jest to najbardziej zaniedbywany ząb w jamie ustnej.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie She has a beautiful denture with all her own teeth.
Poprawnie She has a beautiful set of teeth. / She has a healthy dentition.

Poważny fałszywy przyjaciel. Angielskie denture to wyłącznie proteza ruchoma: complete denture, partial denture. Naturalne uzębienie to dentition albo po prostu teeth. W językach romańskich odpowiednik oznacza zęby własne, stąd częsty błąd u osób uczących się przez francuski czy hiszpański.

Błędnie The pain is coming from the eight on the lower left.
Poprawnie The pain is coming from the lower left wisdom tooth.

„Ósemka”, „szóstka”, „piątka” to polska klinika potoczna, w angielskim nieobecna. Dosłowne the eight nie zostanie zrozumiane. Mów anatomicznie: wisdom tooth albo third molar, first molar, second premolar. Gdy potrzebny numer, podaj system: tooth 38 w FDI notation, tooth 17 w Universal Numbering System. Najbezpieczniejszy wzór to łuk, strona i nazwa.

Błędnie The fang next to the lateral incisor is misaligned.
Poprawnie The canine next to the lateral incisor is misaligned.

Kieł to canine /ˈkeɪnaɪn/ albo cuspid. Fang odnosi się do zwierząt, węży i wampirów — w karcie pacjenta brzmi żartobliwie. Potocznie pacjenci nazywają górny kieł eye tooth. Uwaga na akcent: pada na pierwszą sylabę.

Błędnie My son is changing his teeth and a new tooth is already growing.
Poprawnie My son is losing his baby teeth and a new tooth is already coming through.

Dwie kalki naraz. Dzieci nie „wymieniają” zębów — one lose zęby mleczne, a klinicznie zęby są shed albo exfoliated. Zęby też nie rosną: one erupt, come through lub come in. Rzeczowniki idą parami: eruption dla wyrzynania, exfoliation dla wypadania, mixed dentition dla okresu mieszanego.

Błędnie There is decay in the small molar behind the canine.
Poprawnie There is decay in the premolar behind the canine.

Dosłowne „mały trzonowiec” daje small molar, czego w angielskim nie ma. Poprawnie: premolar albo amerykańskie bicuspid, nazwane od dwóch guzków. Cały szereg to incisors, canines, premolars, molars, a trzeci trzonowiec to również wisdom tooth.

O tym zestawie

Cztery klasy — i po dwie nazwy każda

Klasy są cztery: incisor (siekacz), canine (kieł), premolar (przedtrzonowiec), molar (trzonowiec). W tradycji amerykańskiej zachowały się dodatkowo starsze nazwy od liczby guzków: cuspid zamiast canine i bicuspid zamiast premolar. Teksty brytyjskie i międzynarodowe używają canine i premolar — w mieszanej bibliografii spotkasz oba zestawy.

Język potoczny działa równolegle do klinicznego:

  • eye tooth — potoczna nazwa kła
  • wisdom tooth — ten sam ząb co third molar
  • six-year molar — pierwszy ząb trzonowy stały, nazwany od wieku wyrzynania
  • front teeth i back teeth — potoczne odpowiedniki anterior i posterior teeth

Trzy systemy numeracji: FDI, Universal, Palmer

Ten sam ząb ma w każdym systemie inny numer i to najczęstsze źródło błędu przy czytaniu obcej karty:

  • FDI notation (ISO 3950, standard w Polsce i w Europie) — dwie cyfry. Pierwsza oznacza kwadrant (1 prawy górny, 2 lewy górny, 3 lewy dolny, 4 prawy dolny; 5–8 dla zębów mlecznych). Druga liczy od linii środkowej. Pierwszy trzonowiec prawy górny to 16.
  • Universal Numbering System (USA) — numeracja ciągła 1–32, począwszy od trzeciego trzonowca prawego górnego. Ten sam ząb ma tam numer 3. Zęby mleczne oznacza się literami A–T.
  • Palmer notation — cyfra 1–8 plus symbol kwadrantu.

Stąd również quadrant i sextant — jednostki, w których opisuje się zakres leczenia.

Mleczne i stałe: sześć słów na dwie rzeczy

Zęby mleczne mają cztery angielskie nazwy: deciduous tooth i primary tooth są kliniczne, milk tooth i baby tooth potoczne. Stałe mają dwie: permanent tooth i adult tooth. Oraz succedaneous tooth — ząb stały zastępujący mleczny, czyli wszystkie poza trzonowcami.

Trzy etapy: primary dentition, mixed dentition (uzębienie mieszane), permanent dentition.

Wymiana ma dwa słowa: exfoliation kliniczne i shedding neutralne. Wyrzynanie to eruption, a jego kolejność — eruption sequence.

Anomalie liczby i kształtu

  • Supernumerary tooth — ząb nadliczbowy
  • Hypodontia — brak pojedynczych zębów; anodontia — brak wszystkich
  • Congenitally missing tooth — nigdy nie powstał, w przeciwieństwie do utraconego
  • Peg lateral — stożkowaty siekacz boczny
  • Fused teeth i geminated tooth — klasyczne pytanie egzaminacyjne: przy zlaniu (fusion) łączą się dwa zawiązki i łączna liczba zębów spada; przy zdwojeniu (gemination) jeden zawiązek się rozdziela, a liczba pozostaje prawidłowa

„Ósemka” po angielsku nie istnieje

  • „Ósemka” i „szóstka” po angielsku nie działają — mówi się wisdom tooth i first molar albo podaje numer FDI
  • Trzonowiec to molar, a przedtrzonowiec to premolar; angielski nigdy ich nie łączy
  • Ząb mądrości to wisdom tooth, nie tooth of wisdom
  • Zęby mleczne w karcie zapisuje się jako primary lub deciduous
  • Uzębienie to dentition; sposób zwarcia to occlusion, a angielskie denture oznacza protezę

Najczęściej zadawane pytania

Cztery grupy: incisors (siekacze), canines albo cuspids (kły), premolars albo bicuspids (przedtrzonowce) i molars (trzonowce). Dodaje się położenie: central incisor, first premolar, second molar. Trzeci trzonowiec to wisdom tooth. Zęby przednie to anterior teeth, boczne to posterior teeth.

Dorosły ma zwykle 32 permanent teeth, wliczając cztery zęby mądrości; dziecko — 20 primary teeth. Okres, gdy występują oba uzębienia, to mixed dentition, mniej więcej od szóstego do dwunastego roku życia. Pamiętaj, że teeth to już liczba mnoga: thirty-two teeth.

Wisdom tooth, w liczbie mnogiej wisdom teeth; termin kliniczny to third molar. Oba są poprawne, ale w różnych rejestrach: impacted third molar w karcie, wisdom tooth w rozmowie z pacjentem. Polskiej „ósemki” nie tłumaczy się jako the eight.

Baby teeth w odmianie amerykańskiej, milk teeth w brytyjskiej; klinicznie primary teeth lub deciduous teeth. Zastępujące je zęby stałe to succedaneous teeth. Ruszający się ząb mleczny to wobbly tooth, a samo wypadanie to exfoliation.

Canine /ˈkeɪnaɪn/ albo cuspid. Fang dotyczy zwierząt, węży i wampirów — w dokumentacji brzmi komicznie. Potocznie pacjenci nazywają górny kieł eye tooth. Akcent w canine pada na pierwszą sylabę.

Wprost się nie da — liczbowe przezwiska zębów to cecha polskiej mowy klinicznej. „Ósemka” to wisdom tooth albo third molar, a „szóstka” to first molar, bywa też six-year molar, bo wyrzyna się około szóstego roku życia. Najbezpieczniejszy wzór to łuk, strona i nazwa: the lower left first molar.

To supernumerary tooth; gdy leży między górnymi siekaczami centralnymi, nazywa się mesiodens. Przeciwieństwa to hypodontia (wrodzony brak pojedynczych zębów) i anodontia (brak wszystkich). Stożkowaty siekacz boczny to peg lateral.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Choroby zębów po angielsku

Narzędzia stomatologiczne po angielsku