Stomatologia dziecięca po angielsku: od ząbkowania do zębowej wróżki

Stomatologia dziecięca to jedyny obszar, w którym połowa słownictwa adresowana jest do rodzica, a nie do pacjenta, i w którym pojawiają się słowa nieobecne nigdzie indziej: tell-show-do, Hall technique, tooth fairy.

Lista zawiera 59 terminów: ząbkowanie i wymianę zębów, nawyki, próchnicę u dzieci, zabiegi wyłącznie dziecięce, prowadzenie pacjenta i opiekę domową.

Dla kogo

  • Rodziców — wizyta u stomatologa dziecięcego za granicą
  • Lekarzy i higienistek — wyjaśnić zabieg dziecku i rodzicowi po angielsku
  • Studentów — stomatologia dziecięca tak, jak jest pytana

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
teething ˈtiːðɪŋ ząbkowanie
teething ring ˈtiːðɪŋ rɪŋ gryzak
teething gel ˈtiːðɪŋ dʒel żel na ząbkowanie
teething pain ˈtiːðɪŋ peɪn ból przy ząbkowaniu
eruption chart ɪˈrʌpʃən tʃɑːt schemat wyrzynania zębów
first tooth fɜːst tuːθ pierwszy ząbek
wobbly tooth ˈwɒbli tuːθ chwiejący się ząb
tooth fairy tuːθ ˈfeəri zębowa wróżka
natal tooth ˈneɪtəl tuːθ ząb wrodzony
neonatal tooth ˌniːəʊˈneɪtəl tuːθ ząb noworodkowy
eruption cyst ɪˈrʌpʃən sɪst torbiel wyrzynania
gum pad ɡʌm pæd wał dziąsłowy
tongue-tie ˈtʌŋ taɪ skrócone wędzidełko języka
ankyloglossia ˌæŋkɪləʊˈɡlɒsiə ankyloglosja
frenotomy frəˈnɒtəmi frenotomia
thumb sucking θʌm ˈsʌkɪŋ ssanie kciuka
finger sucking ˈfɪŋɡə ˈsʌkɪŋ ssanie palców
pacifier ˈpæsɪfaɪə smoczek
dummy ˈdʌmi smoczek uspokajający
tongue thrust tʌŋ θrʌst niemowlęcy typ połykania
mouth breathing maʊθ ˈbriːðɪŋ oddychanie przez usta
nail biting neɪl ˈbaɪtɪŋ obgryzanie paznokci
habit breaking appliance ˈhæbɪt ˈbreɪkɪŋ əˈplaɪəns aparat oduczający nawyku
early childhood caries ˈɜːli ˈtʃaɪldhʊd ˈkeəriːz próchnica wczesnego dzieciństwa
bottle caries ˈbɒtəl ˈkeəriːz próchnica butelkowa
nursing bottle decay ˈnɜːsɪŋ ˈbɒtəl dɪˈkeɪ zespół butelkowy
baby bottle tooth decay ˈbeɪbi ˈbɒtəl tuːθ dɪˈkeɪ próchnica od nocnego karmienia
sugary drinks ˈʃʊɡəri drɪŋks słodkie napoje
night-time bottle ˈnaɪt taɪm ˈbɒtəl butelka na noc
hidden sugars ˈhɪdən ˈʃʊɡəz ukryte cukry
snacking ˈsnækɪŋ podjadanie
pediatric dentistry ˌpiːdiˈætrɪk ˈdentɪstri stomatologia dziecięca
first dental visit fɜːst ˈdentəl ˈvɪzɪt pierwsza wizyta u dentysty
child dental check-up tʃaɪld ˈdentəl ˈtʃekʌp przegląd zębów u dziecka
stainless steel crown ˌsteɪnləs stiːl kraʊn korona stalowa
strip crown strɪp kraʊn korona celuloidowa
pulp therapy pʌlp ˈθerəpi leczenie miazgi zęba mlecznego
indirect pulp treatment ˌɪndɪˈrekt pʌlp ˈtriːtmənt pośrednie leczenie miazgi
extraction of primary tooth ɪkˈstrækʃən əv ˈpraɪməri tuːθ usunięcie zęba mlecznego
interim therapeutic restoration ˈɪntərɪm ˌθerəˈpjuːtɪk ˌrestəˈreɪʃən tymczasowe wypełnienie lecznicze
atraumatic restorative treatment ˌeɪtrɔːˈmætɪk rɪˈstɔːrətɪv ˈtriːtmənt atraumatyczne leczenie odtwórcze
Hall technique hɔːl tekˈniːk technika Halla
silver diamine fluoride ˈsɪlvə ˈdaɪəmiːn ˈflʊəraɪd fluorek diaminy srebra
preventive resin restoration prɪˈventɪv ˈrezɪn ˌrestəˈreɪʃən profilaktyczne wypełnienie kompozytowe
behaviour management bɪˈheɪvjə ˈmænɪdʒmənt kierowanie zachowaniem dziecka
tell-show-do ˈtel ʃəʊ duː powiedz-pokaż-zrób
distraction technique dɪˈstrækʃən tekˈniːk technika odwracania uwagi
positive reinforcement ˈpɒzətɪv ˌriːɪnˈfɔːsmənt wzmocnienie pozytywne
voice control vɔɪs kənˈtrəʊl kontrola głosem
parental presence pəˈrentəl ˈprezəns obecność rodzica
child-friendly tʃaɪld ˈfrendli przyjazny dzieciom
dental fear in children ˈdentəl fɪər ɪn ˈtʃɪldrən lęk dziecka przed dentystą
reward sticker rɪˈwɔːd ˈstɪkə naklejka-nagroda
brushing chart ˈbrʌʃɪŋ tʃɑːt tabela mycia zębów
supervised brushing ˈsuːpəvaɪzd ˈbrʌʃɪŋ mycie zębów pod nadzorem
smear of toothpaste smɪər əv ˈtuːθpeɪst śladowa ilość pasty
pea-sized amount ˈpiː saɪzd əˈmaʊnt ilość wielkości ziarnka grochu
school dental screening skuːl ˈdentəl ˈskriːnɪŋ przegląd stomatologiczny w szkole
dental home ˈdentəl həʊm stała opieka stomatologiczna

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
When should I bring my child for the first visit? Kiedy przyprowadzić dziecko na pierwszą wizytę?
By the first birthday, or when the first tooth appears. Do pierwszych urodzin albo gdy pojawi się pierwszy ząb.
Is my child too young for a filling? Czy dziecko nie jest za małe na wypełnienie?
Baby teeth need treating too — they hold the space for the adult teeth. Zęby mleczne też się leczy — trzymają miejsce dla zębów stałych.
She's very frightened of the dentist. Bardzo boi się dentysty.
We'll just count the teeth today, nothing else. Dziś tylko policzymy zęby, nic więcej.
Would you like to sit in the chair with your child on your lap? Czy usiąść w fotelu z dzieckiem na kolanach?
Use a smear of toothpaste for children under three. U dzieci poniżej trzech lat wystarczy cienka warstwa pasty.
Brush your child's teeth for them until they are seven. Do siódmego roku życia myj dziecku zęby samodzielnie.
He fell and knocked his front tooth. Upadł i uderzył się w przedni ząb.
Is thumb sucking a problem? Czy ssanie kciuka to problem?
It usually isn't, if it stops before the adult teeth come in. Zwykle nie, jeśli ustanie przed wyrznięciem zębów stałych.
Don't give a bottle of juice at bedtime. Nie dawaj na noc butelki z sokiem.
Well done — you sat beautifully today. Brawo! Dziś poszło super.

Pierwsza wizyta dziecka u dentysty: butelka, smoczek i mleczaki

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Rodzic
This is her first dental visit. She's three, and she's already nervous.
To jej pierwsza wizyta u dentysty. Ma trzy lata i już się denerwuje.
Dentysta
That's fine — the first visit is mostly about getting comfortable. I use tell-show-do: I explain, I show her the instrument, then I use it.
To normalne — pierwsza wizyta służy głównie oswojeniu. Pracuję metodą powiedz-pokaż-zrób: tłumaczę, pokazuję narzędzie, potem go używam.
Rodzic
She won't open her mouth for me at home.
W domu nie otwiera przy mnie buzi.
Dentysta
Sit her on your lap facing you, then tip her head back into mine. At this age it works better than the chair.
Proszę posadzić ją na kolanach twarzą do siebie i odchylić głowę w moją stronę. W tym wieku działa to lepiej niż fotel.
Rodzic
She still has a bottle at night.
Nadal dostaje butelkę na noc.
Dentysta
That's worth stopping. A night-time bottle with milk or juice is the main cause of early childhood caries — the liquid pools around the upper front teeth while she sleeps.
Warto z tego zrezygnować. Butelka na noc z mlekiem albo sokiem to główna przyczyna próchnicy wczesnodziecięcej — płyn zalega przy górnych zębach przednich podczas snu.
Rodzic
She's had a dummy since she was a baby, too.
Smoczek ma też od niemowlęctwa.
Dentysta
Under three that's not a concern. If pacifier use or thumb sucking continues past four, it starts to affect the bite.
Poniżej trzeciego roku to nie problem. Jeśli smoczek albo ssanie kciuka utrzyma się po czwartym, zaczyna wpływać na zgryz.
Rodzic
How much toothpaste should I use?
Ile pasty powinnam nakładać?
Dentysta
A smear under three, a pea-sized amount from three onwards. Fluoride toothpaste — and let her spit, but don't rinse.
Do trzeciego roku cienka warstwa, od trzech ilość wielkości ziarnka grochu. Pasta z fluorem — niech wypluwa, ale nie płucze.
Rodzic
She wants to brush by herself.
Chce myć zęby sama.
Dentysta
Let her start, then you finish. Supervised brushing until about seven — she doesn't have the dexterity yet.
Niech zacznie sama, a Pani dokończy. Szczotkowanie pod nadzorem mniej więcej do siódmego roku — nie ma jeszcze sprawności manualnej.
Rodzic
I noticed a brown mark on a back tooth.
Zauważyłam brązową plamę na zębie z tyłu.
Dentysta
I can see it — that's early decay. At this age I'd consider silver diamine fluoride: it arrests the decay without drilling.
Widzę — to wczesna próchnica. W tym wieku rozważyłbym diaminofluorek srebra: zatrzymuje próchnicę bez wiercenia.
Rodzic
Does it stain?
Czy to przebarwia ząb?
Dentysta
It turns the decayed part black. On a back baby tooth that's usually an acceptable trade for avoiding treatment under sedation.
Zmieniona część robi się czarna. Przy tylnym mleczaku to zwykle akceptowalna cena za uniknięcie leczenia w sedacji.
Rodzic
And when the front teeth start falling out?
A kiedy zaczną wypadać przednie zęby?
Dentysta
A wobbly tooth will usually come out on its own — don't pull it early. And the tooth fairy is welcome to it.
Ruszający się ząb zwykle wypada sam — proszę nie wyrywać go przedwcześnie. A zębowa wróżka chętnie go zabierze.
Rodzic
When should we come back?
Kiedy mamy przyjść ponownie?
Dentysta
Every six months. We'll apply fluoride varnish each time, and place fissure sealants on the molars once they come through.
Co sześć miesięcy. Za każdym razem nałożymy lakier fluorkowy, a gdy wyrżną się trzonowce — założymy lakoszczelniacze.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie The child was very capricious during the appointment.
Poprawnie The child was very uncooperative during the appointment.

Fałszywy przyjaciel. Angielskie capricious znaczy nieprzewidywalny, zmienny — w rejestrze literackim — i nie odnosi się do dziecka w fotelu. Klinicznie mówi się uncooperative, a wobec rodziców fussy, upset, unsettled, anxious. Po drugiej stronie: cooperative, settled, calm. Dziedzina to behaviour management.

Błędnie He still uses a nipple at night and falls asleep with a bottle.
Poprawnie He still uses a dummy at night and falls asleep with a bottle.

Nipple oznacza brodawkę sutkową albo, w amerykańskiej odmianie, smoczek na butelce. Smoczek uspokajający to dummy w brytyjskim, pacifier w amerykańskim, w Kanadzie bywa soother. Smoczek butelkowy to teat po brytyjsku i nipple po amerykańsku. Słownictwo nawyków: dummy sucking, thumb sucking, prolonged pacifier use, a skutki to anterior open bite i posterior crossbite.

Błędnie He does not want to open his mouth for the examination.
Poprawnie He will not open his mouth for the examination.

Will not, a zwłaszcza won't, wyraża odmowę w teraźniejszości, nie przyszłość: he won't open his mouth. Does not want to opisuje życzenie i brzmi słabiej. W czasie przeszłym tak samo: he wouldn't open his mouth znaczy, że odmówił. Zwroty pokrewne: he refuses to sit still, she keeps closing her mouth.

Błędnie She is very scared from the dentist since her last visit.
Poprawnie She has been very scared of the dentist since her last visit.

Przymiotniki strachu łączą się z of: scared of, afraid of, frightened of. Polskie „boi się czegoś” podsuwa from, które tu nie pasuje. Rzeczowniki: dental anxiety, dental phobia, needle phobia; wariant: be nervous about. Uwaga też na czas: po since angielski wymaga present perfect.

Błędnie The upper incisors show caries of the bottle.
Poprawnie The upper incisors show early childhood caries.

Angielski tworzy tu zestawienie z określnikiem na początku, nie konstrukcję z of. Termin kliniczny to early childhood caries, potocznie bottle caries albo nursing bottle decay. Ten sam wzór dotyczy fissure sealant, fluoride varnish, space maintainer. Czynnik ryzyka zapisuje się jako night-time bottle.

O tym zestawie

Rozmowa z dzieckiem: techniki mają nazwy

To jedyny dział stomatologii, w którym sposób komunikacji należy do protokołu, a każde podejście ma własną nazwę:

  • tell-show-do — powiedz, pokaż, zrób; technika podstawowa, nietłumaczona
  • distraction technique — odwracanie uwagi
  • positive reinforcement i reward sticker
  • voice control — spokojny, stanowczy ton używany celowo
  • parental presence — czy rodzic zostaje w gabinecie, co samo jest decyzją

Wokół tego: behaviour management jako termin nadrzędny, child-friendly o gabinecie i dental fear in children.

Ząbkowanie i wymiana zębów

Dwa różne procesy i dwa różne słowa. Teething to wyrzynanie zębów mlecznych wraz z objawami: teething pain, łagodzony przez teething ring albo teething gel. Kolejność podaje eruption chart, a przed zębami jest gum pad.

Warianty rzadkie: natal tooth obecny przy urodzeniu, neonatal tooth w pierwszym miesiącu, eruption cyst nad wyrzynającym się zębem.

Wymianę opisuje się potocznie: wobbly tooth oraz tooth fairy, która zabiera ząb spod poduszki. To nie przypis folklorystyczny: the tooth fairy will come pada w gabinetach codziennie.

Osobno wędzidełko: tongue-tie, klinicznie ankyloglossia, uwalniane przez frenotomy.

Próchnica u dzieci ma cztery nazwy

Jeden stan, cztery angielskie określenia, wszystkie w użyciu:

  • early childhood caries — termin formalny
  • bottle caries
  • nursing bottle decay
  • baby bottle tooth decay

Przyczyny opisuje się przez night-time bottle, sugary drinks, hidden sugars i snacking.

Nawyki wpływające na zgryz: thumb sucking i finger sucking, pacifier — brytyjskie dummy —, tongue thrust, mouth breathing, nail biting, a przeciw nim habit breaking appliance.

Zabiegi, których dorosły nigdy nie dostaje

  • stainless steel crown — prefabrykowana korona metalowa na trzonowiec mleczny
  • strip crown — przezroczysta forma na zęby przednie
  • Hall technique — korona zakładana bez wiercenia i bez znieczulenia
  • silver diamine fluoride — zatrzymuje próchnicę bez wiertła
  • atraumatic restorative treatment i interim therapeutic restoration
  • pulp therapy, indirect pulp treatment, a w razie potrzeby extraction of primary tooth
  • preventive resin restoration, space maintainer

Opieka domowa dozowana jest wiekiem: smear of toothpaste u niemowląt, pea-sized amount u starszych dzieci, wraz z supervised brushing i brushing chart. System wokół: first dental visit, child dental check-up, school dental screening oraz amerykańskie pojęcie dental home.

Smoczek, wróżka, ząbkowanie: kultura i pułapki

  • Zębowa wróżka odpowiada tooth fairy, ale w części Polski mówi się też o myszce — dzieci anglojęzyczne zawsze czekają na wróżkę, nigdy na mysz. W Hiszpanii i Francji jest odwrotnie, i warto to wiedzieć, gdy dziecko rośnie między językami
  • Smoczek to pacifier w amerykańskim i dummy w brytyjskim
  • Smoczek na butelce to teat albo nipple — inny przedmiot
  • Ząbkowanie to teething u niemowląt, a eruption jako proces ogólny
  • Ruszający się ząb to wobbly tooth u dziecka; loose tooth u dorosłego sugeruje patologię
  • Próchnica butelkowa odpowiada dosłownie bottle caries
  • Wędzidełko języka to tongue-tie, a jego podcięcie frenotomy

Najczęściej zadawane pytania

W dokumentacji uncooperative, w rozmowie z rodzicem fussy, upset, unsettled, anxious. Capricious nie pasuje — znaczy nieprzewidywalny w rejestrze literackim. Strona pozytywna: cooperative, settled, calm. Dziedzina to behaviour management.

Smoczek uspokajający to dummy po brytyjsku, pacifier po amerykańsku, w Kanadzie soother. Smoczek na butelce to teat (brytyjski) albo nipple (amerykański). Samo nipple oznacza brodawkę sutkową. Nawyki: dummy sucking, thumb sucking, prolonged pacifier use.

Klinicznie early childhood caries, potocznie bottle caries, nursing bottle decay, baby bottle tooth decay. Forma caries of the bottle jest błędna — angielski stawia określnik na początku. Czynnik ryzyka zapisuje się jako night-time bottle.

Scared of, podobnie afraid of i frightened of. From oznacza źródło i tu nie pasuje. Rzeczowniki: dental anxiety, dental phobia, needle phobia; łagodniej: nervous about. Po since obowiązuje present perfect.

To standardowa technika wprowadzania dziecka w zabieg: wyjaśnić, pokazać, wykonać. Towarzyszą jej distraction technique, positive reinforcement, voice control i parental presence w ramach behaviour management — najlepsza profilaktyka trwałej dental phobia.

Hall technique polega na zacementowaniu stainless steel crown na zębie mlecznym z próchnicą, bez znieczulenia i bez opracowania ubytku. Metody pokrewne: atraumatic restorative treatment, interim therapeutic restoration, silver diamine fluoride.

Do trzeciego roku a smear of toothpaste, potem a pea-sized amount. Do siódmego lub ósmego roku zalecane jest supervised brushing. Po myciu spit, don't rinse, aby fluoride pozostał na szkliwie. Dodatkowo fluoride varnish i fissure sealants.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Zdrowie i medycyna