Słownictwo stomatologiczne po angielsku: pełne kompendium
Anatomia zęba
Umiejętność wskazania właściwego zęba i dokładnego opisania problemu oszczędza czas i ogranicza nieporozumienia. Jeden ząb to tooth, a liczba mnoga to teeth. Rodzaje zębów: incisors (siekacze), canines (kły), premolars (przedtrzonowce), molars (trzonowce), wisdom teeth (ósemki, wyrzynające się w wieku dorosłym). Budowa zęba: crown (korona, część widoczna nad dziąsłem), root (korzeń), enamel (szkliwo), dentine (zębina), pulp (miazga z nerwami i naczyniami), gum (dziąsło).
Pułapka liczby mnogiej: tooth i teeth
Po polsku „ząb – zęby” to zwykła regularna odmiana, więc odruchowo powstaje nieistniejące „tooths”. Angielski ma tu nieregularną liczbę mnogą przez zmianę samogłoski, jak foot – feet: tooth – teeth. Dlatego mówi się „I chipped a tooth” (jeden), ale „My teeth are sensitive” (wszystkie). Uwaga też na „ból zęba”: naturalnie jest toothache, nie „dental pain”, i z przedimkiem — „I have a toothache”.
Objawy i dolegliwości
Precyzyjny opis przyspiesza diagnozę. Toothache — ból zęba. Cavity — ubytek powstały wskutek próchnicy; to słowo używane w rozmowie, podczas gdy „caries” jest terminem klinicznym. Sensitivity — nadwrażliwość na gorące, zimne, słodkie lub kwaśne. Abscess — ropień. Swollen gum — obrzęknięte dziąsło. Bleeding gums — krwawiące dziąsła, objaw zapalenia. Cracked tooth — pęknięty ząb. Chipped tooth — ukruszony. Loose tooth — ruszający się.
Charakter bólu: throbbing (pulsujący), sharp (ostry, kłujący), dull ache (tępy, stały), shooting pain (promieniujący), intermittent (napadowy).
Zabiegi stomatologiczne
Filling — wypełnienie, czyli polska plomba, zakładane po usunięciu próchnicy. Materiały: composite (kompozyt w kolorze zęba, dziś standard) i amalgam (starszy, srebrny). Root canal treatment (potocznie root canal) — leczenie kanałowe: usunięcie zakażonej miazgi i zamknięcie kanałów. Mimo złej sławy wykonuje się je w znieczuleniu miejscowym i nie powinno boleć. Extraction — usunięcie zęba. Crown — korona protetyczna. Bridge — most. Implant — wszczep tytanowy w kości szczęki. Scale and polish — higienizacja, czyli usunięcie kamienia i osadu. Teeth whitening — wybielanie.
Znieczulenie i lęk przed dentystą
Lęk przed dentystą (dental anxiety lub dental phobia) jest bardzo częsty. Kluczowe słowa: local anaesthetic — zastrzyk znieczulający okolicę zabiegu. Topical anaesthetic — żel nakładany na dziąsło przed wkłuciem. Numb — pozbawiony czucia: „My lip feels numb.” Sedation — sedacja, czyli stan rozluźnienia wywołany lekiem, ale bez utraty przytomności. General anaesthetic — narkoza ogólna, stosowana tylko przy złożonych zabiegach.
Przydatne zwroty: „Can I have a local anaesthetic for this?”, „Could you apply a numbing gel first?”, „I have dental anxiety — please tell me before you start.” Warto też znać potoczne drill (wiertło, polskie „borowanie”): „Will you need to use the drill?”