Słownictwo siłowni po angielsku: pełne kompendium (UK i US)
Rodzaje siłowni: co naprawdę znaczą te słowa
- gym — uniwersalne, potoczne słowo na obiekt do ćwiczeń; rozumiane wszędzie
- health club — prywatny, często premium, z dodatkową infrastrukturą (spa, basen, zajęcia)
- fitness centre (UK) / fitness center (US) — ogólne określenie obiektu fitness
- leisure centre (UK) — obiekt finansowany przez samorząd, zwykle z siłownią, basenem i halą; tańszy niż siłownie prywatne. Najbliższy polskiemu ośrodkowi sportu i rekreacji
- gymnasium — formalne i przestarzałe; w Wielkiej Brytanii często oznacza szkolną salę gimnastyczną
- sports centre (UK) — podobne do leisure centre, z naciskiem na hale sportowe
Gym induction: wiele brytyjskich siłowni wymaga obowiązkowego szkolenia wprowadzającego, zanim zaczniesz ćwiczyć samodzielnie. Nazywa się to induction. Pokażą ci sprzęt, wyjścia ewakuacyjne i zasady. W USA jest to rzadsze — spotkasz raczej orientation albo walk-through.
Maszyny cardio: pełna terminologia
- treadmill (bieżnia) — ustawiasz speed (prędkość) i incline (nachylenie w %). „Incline walking” to popularny trening o niskim obciążeniu stawów
- stationary bike / exercise bike — dwa typy: upright (pozycja jak na rowerze) i recumbent (z oparciem)
- elliptical (w UK także cross-trainer) — polski orbitrek; łączy ruch nóg z pracą ramion, bez obciążania stawów
- rowing machine (także erg, ergometer) — wioślarz, angażuje całe ciało
- stair climber / StairMaster — stepper, imituje wchodzenie po schodach
Wolne ciężary a maszyny
Free weights to wszystkie obciążenia niepołączone z maszyną: dumbbells (hantle), barbells (sztangi), kettlebells, weight plates (talerze). Wymagają większej pracy mięśni stabilizujących niż maszyny.
Resistance machines prowadzą ruch po stałym torze. Typy: cable machine (wyciąg linowy), lat pulldown, leg press, leg extension, chest fly machine.
Ważne pojęcia:
- weight rack / dumbbell rack — stojak na hantle; po ćwiczeniu zawsze rack your weights
- weight plate — talerz zakładany na sztangę
- collar / clip — zacisk blokujący talerze; ze względów bezpieczeństwa używaj go zawsze
Pojęcia treningowe: od podstaw do zaawansowanych
Podstawowe:
- set — seria, czyli grupa powtórzeń bez przerwy („3 sets of 10”). Uwaga: polskie „seria” to po angielsku set, a nie „series”
- rep (repetition) — jedno pełne powtórzenie ruchu
- rest period — przerwa między seriami (zwykle 30 s – 3 min zależnie od celu)
- warm-up — rozgrzewka przed treningiem (5–10 min)
- cool-down — spokojny ruch i rozciąganie po treningu
Średnio zaawansowane:
- progressive overload — stopniowe zwiększanie ciężaru, powtórzeń lub serii; podstawowa zasada przyrostu siły
- DOMS — zakwasy pojawiające się 24–72 godziny po nowym lub intensywnym treningu; potocznie „I’m really sore today”
- compound exercise — ruch wielostawowy angażujący kilka grup mięśniowych (przysiad, martwy ciąg, wyciskanie, podciąganie)
- isolation exercise — ruch jednostawowy na jeden mięsień (uginanie ramion, prostowanie nóg)
- superset — dwa ćwiczenia wykonane pod rząd bez przerwy
- circuit training — trening obwodowy, kilka ćwiczeń po kolei z minimalną przerwą
Zaawansowane:
- RPE — subiektywna skala wysiłku 1–10; „RPE 8” znaczy, że zostały jeszcze dwa powtórzenia
- RIR (Reps in Reserve) — ile powtórzeń jeszcze byś zrobił; „3 RIR” to zakończenie serii trzy powtórzenia przed upadkiem mięśniowym
- training to failure — trening do upadku mięśniowego
- periodisation — planowanie treningu w cyklach
Czasowniki: „work out”, nie „make training”
Polskie „robić trening” prowadzi do błędnego „I make training three times a week”. Poprawnie: „I work out three times a week” albo „I train three times a week”. Rzeczownik to a workout (pisane osobno jako czasownik: to work out). Nie mówi się też „make exercises” — jest do exercises.
Partie mięśniowe: skróty, których używa się na sali
Na siłowni prawie nikt nie mówi pełnymi nazwami anatomicznymi. Warto znać skróty:
- abs (abdominals) — mięśnie brzucha
- lats (latissimus dorsi) — najszersze grzbietu
- glutes (gluteal muscles) — pośladki
- quads (quadriceps) — czworogłowe uda
- hamstrings — dwugłowe uda, tylna część; po polsku często po prostu „dwójki”
- calves (l.poj. calf) — łydki; uwaga na nieregularną liczbę mnogą, tak jak half – halves
- delts (deltoids) — naramienne; traps (trapezius) — czworoboczne
- core — mięśnie głębokie tułowia, nie tylko brzuch
Zwróć uwagę, że biceps i triceps wyglądają jak liczba mnoga, ale są formami pojedynczymi: „my biceps is sore”. Nie istnieje forma „bicep” w poprawnym użyciu, choć na sali usłyszysz ją często.
Zajęcia grupowe i savoir-vivre siłowni
Nazwy zajęć są w większości międzynarodowe: spinning, HIIT, body pump, yoga, pilates, circuit class. Zapisy: „Do I need to book a class in advance?” — w brytyjskich siłowniach zajęcia rezerwuje się zwykle przez aplikację.
Niepisane zasady, których łamanie widać od razu:
- rack your weights — odłóż obciążenie na miejsce po serii
- wipe down the equipment — przetrzyj sprzęt po użyciu; ręcznik bywa obowiązkowy
- don’t hog the machine — nie zajmuj maszyny między seriami, jeśli ktoś czeka; zaproponuj „Do you want to work in?”
- don’t drop the weights — nie rzucaj ciężarami, poza wydzieloną strefą siłową
Rozmowa z trenerem: co powiedzieć na pierwszym spotkaniu
Trener personalny zacznie od celu i historii treningowej. Przydatne zdania:
* „I want to build strength, not just lose weight.” — cel
* „I haven’t trained regularly for about two years.” — doświadczenie
* „I have a lower back injury — I need to avoid heavy deadlifts.” — ograniczenia zdrowotne
* „How many sessions a week would you recommend?” — częstotliwość
* „Could you show me the correct form for this?” — prośba o pokazanie techniki
Słowo form znaczy tu technikę wykonania, a nie „formę” w polskim sensie kondycji: „Your form is off” to uwaga o technice, nie o samopoczuciu. O formę fizyczną zapytasz przez fitness level.
