Znieczulenie po angielsku: od zastrzyku do narkozy

Anaesthetic to lek, anaesthesia to stan, który on wywołuje. Dodaj dwie pisownie — brytyjską anaesthesia i amerykańską anesthesia — i masz najczęstszy błąd w tym temacie.

Lista zawiera 75 terminów: techniki podania, leki, materiały jednorazowe, działanie i jego ustępowanie, poziomy sedacji, lęk pacjenta i powikłania.

Dla kogo

  • Pacjentów — zapytać o znieczulenie i zgłosić uczulenie
  • Lekarzy i asyst — protokół znieczulenia po angielsku
  • Studentów — farmakologia i techniki tak, jak są pytane

Lista słówek do nauki

Słowo Tłumaczenie Odsłuchaj wymowę
local anesthesia Wymowa: ˈləʊkəl ˌænəsˈθiːziə znieczulenie miejscowe
local anesthetic Wymowa: ˈləʊkəl ˌænəsˈθetɪk środek znieczulający miejscowo
topical anesthetic Wymowa: ˈtɒpɪkəl ˌænəsˈθetɪk znieczulenie powierzchniowe
anesthetic gel Wymowa: ˌænəsˈθetɪk dʒel żel znieczulający
anesthetic spray Wymowa: ˌænəsˈθetɪk spreɪ spray znieczulający
injection Wymowa: ɪnˈdʒekʃən zastrzyk
infiltration Wymowa: ˌɪnfɪlˈtreɪʃən znieczulenie nasiękowe
buccal infiltration Wymowa: ˈbʌkəl ˌɪnfɪlˈtreɪʃən nasięk policzkowy
nerve block Wymowa: nɜːv blɒk znieczulenie przewodowe
inferior alveolar nerve block Wymowa: ɪnˈfɪəriər ælˈviːələ nɜːv blɒk znieczulenie nerwu zębodołowego dolnego
mental nerve block Wymowa: ˈmentəl nɜːv blɒk znieczulenie nerwu bródkowego
lingual nerve block Wymowa: ˈlɪŋɡwəl nɜːv blɒk znieczulenie nerwu językowego
intraligamentary injection Wymowa: ˌɪntrəlɪɡəˈmentəri ɪnˈdʒekʃən znieczulenie śródwięzadłowe
intraosseous injection Wymowa: ˌɪntrəˈɒsiəs ɪnˈdʒekʃən znieczulenie śródkostne
intrapulpal injection Wymowa: ˌɪntrəˈpʌlpəl ɪnˈdʒekʃən znieczulenie śródmiazgowe
computer-controlled delivery Wymowa: kəmˈpjuːtə kənˈtrəʊld dɪˈlɪvəri znieczulenie komputerowe
lidocaine Wymowa: ˈlaɪdəkeɪn lidokaina
lignocaine Wymowa: ˈlɪɡnəkeɪn lignokaina
articaine Wymowa: ˈɑːtɪkeɪn artykaina
mepivacaine Wymowa: məˈpɪvəkeɪn mepiwakaina
prilocaine Wymowa: ˈpraɪləkeɪn prylokaina
bupivacaine Wymowa: bjuːˈpɪvəkeɪn bupiwakaina
benzocaine Wymowa: ˈbenzəkeɪn benzokaina
epinephrine Wymowa: ˌepɪˈnefrɪn epinefryna
adrenaline Wymowa: əˈdrenəlɪn adrenalina
vasoconstrictor Wymowa: ˌveɪzəʊkənˈstrɪktə środek obkurczający naczynia
felypressin Wymowa: ˌfelɪˈpresɪn felipresyna
anesthetic cartridge Wymowa: ˌænəsˈθetɪk ˈkɑːtrɪdʒ ampułka ze środkiem znieczulającym
carpule Wymowa: ˈkɑːpjuːl karpula
needle gauge Wymowa: ˈniːdəl ɡeɪdʒ grubość igły
short needle Wymowa: ʃɔːt ˈniːdəl igła krótka
long needle Wymowa: lɒŋ ˈniːdəl igła długa
needle bevel Wymowa: ˈniːdəl ˈbevəl ścięcie igły
aspiration Wymowa: ˌæspəˈreɪʃən aspiracja
onset time Wymowa: ˈɒnset taɪm czas wystąpienia znieczulenia
duration of action Wymowa: djʊˈreɪʃən əv ˈækʃən czas działania
profound anesthesia Wymowa: prəˈfaʊnd ˌænəsˈθiːziə głębokie znieczulenie
pulpal anesthesia Wymowa: ˈpʌlpəl ˌænəsˈθiːziə znieczulenie miazgi
soft tissue anesthesia Wymowa: sɒft ˈtɪʃuː ˌænəsˈθiːziə znieczulenie tkanek miękkich
numb Wymowa: nʌm zdrętwiały
wear off Wymowa: weər ɒf przestawać działać
lip numbness Wymowa: lɪp ˈnʌmnəs drętwienie wargi
tongue numbness Wymowa: tʌŋ ˈnʌmnəs drętwienie języka
failed anesthesia Wymowa: feɪld ˌænəsˈθiːziə nieskuteczne znieczulenie
hot tooth Wymowa: hɒt tuːθ gorący ząb
sedation Wymowa: sɪˈdeɪʃən sedacja
conscious sedation Wymowa: ˈkɒnʃəs sɪˈdeɪʃən sedacja przytomna
oral sedation Wymowa: ˈɔːrəl sɪˈdeɪʃən sedacja doustna
inhalation sedation Wymowa: ˌɪnhəˈleɪʃən sɪˈdeɪʃən sedacja wziewna
nitrous oxide Wymowa: ˈnaɪtrəs ˈɒksaɪd podtlenek azotu
laughing gas Wymowa: ˈlɑːfɪŋ ɡæs gaz rozweselający
intravenous sedation Wymowa: ˌɪntrəˈviːnəs sɪˈdeɪʃən sedacja dożylna
midazolam Wymowa: mɪˈdæzəlæm midazolam
diazepam Wymowa: daɪˈæzɪpæm diazepam
general anesthesia Wymowa: ˈdʒenərəl ˌænəsˈθiːziə znieczulenie ogólne
anesthetist Wymowa: əˈniːsθətɪst anestezjolog
nil by mouth Wymowa: nɪl baɪ maʊθ na czczo
recovery Wymowa: rɪˈkʌvəri wybudzanie
dental anxiety Wymowa: ˈdentəl æŋˈzaɪəti lęk przed dentystą
dental phobia Wymowa: ˈdentəl ˈfəʊbiə dentofobia
needle phobia Wymowa: ˈniːdəl ˈfəʊbiə lęk przed igłą
vasovagal syncope Wymowa: ˌveɪzəʊˈveɪɡəl ˈsɪŋkəpi omdlenie wazowagalne
fainting Wymowa: ˈfeɪntɪŋ omdlenie
allergic reaction Wymowa: əˈlɜːdʒɪk riˈækʃən reakcja alergiczna
anaphylaxis Wymowa: ˌænəfɪˈlæksɪs anafilaksja
maximum recommended dose Wymowa: ˈmæksɪməm ˌrekəˈmendɪd dəʊs dawka maksymalna
overdose Wymowa: ˈəʊvədəʊs przedawkowanie
toxicity Wymowa: tɒkˈsɪsəti toksyczność
hematoma Wymowa: ˌhiːməˈtəʊmə krwiak
post-injection trismus Wymowa: pəʊst ɪnˈdʒekʃən ˈtrɪzməs szczękościsk po iniekcji
paresthesia Wymowa: ˌpærəsˈθiːziə parestezja
lip biting Wymowa: lɪp ˈbaɪtɪŋ przygryzanie wargi
pain threshold Wymowa: peɪn ˈθreʃhəʊld próg bólu
pain control Wymowa: peɪn kənˈtrəʊl kontrola bólu
pain relief Wymowa: peɪn rɪˈliːf łagodzenie bólu

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie Odsłuchaj wymowę
I'm going to give you an injection now. Teraz podam znieczulenie.
You'll feel a small scratch. Będzie czuć lekkie ukłucie.
Are you allergic to any anaesthetic? Czy występuje alergia na środki znieczulające?
The last time I was numbed, it didn't work properly. Ostatnim razem znieczulenie nie zadziałało jak trzeba.
Tell me if you feel any pain and I'll give you more. Proszę powiedzieć, jeśli będzie bolało — dodam znieczulenia.
Raise your hand if you need me to stop. Proszę podnieść rękę, jeśli mam przerwać.
Is your lip starting to feel numb? Czy warga zaczyna drętwieć?
The numbness will last two or three hours. Drętwienie utrzyma się dwie, trzy godziny.
Be careful not to bite your lip or cheek while it's numb. Uwaga, żeby nie przygryźć wargi ani policzka, póki jest zdrętwiałe.
Don't drink anything hot until the feeling comes back. Nie pij nic gorącego, dopóki czucie nie wróci.
Can I have something to help me relax? Czy mogę dostać coś na uspokojenie?
We can offer sedation if you're very anxious. Przy silnym lęku możemy zaproponować sedację.
I'm very nervous about the needle. Bardzo boję się igły.
Would you like a topical gel before the injection? Czy przed ukłuciem zastosować żel znieczulający?

Znieczulenie u dentysty: lęk przed zastrzykiem, drętwienie i sedacja

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Pacjent
Before we start — I'm quite nervous about the injection.
Zanim zaczniemy — bardzo boję się zastrzyku.
Dentysta
That's very common. Dental anxiety and needle phobia affect a lot of people — we'll go at your pace.
To bardzo częste. Lęk przed dentystą i fobia igieł dotyczą wielu osób — będziemy działać w spokojnym tempie.
Pacjent
Will the local anesthetic hurt?
Czy znieczulenie miejscowe będzie bolało?
Dentysta
I'll put a topical anesthetic gel on the gum first, so the needle is barely noticeable.
Najpierw nałożę na dziąsło żel znieczulający — dzięki temu igła jest prawie niewyczuwalna.
Pacjent
How long does it take to work?
Po jakim czasie zadziała?
Dentysta
The onset time is usually two to five minutes for an infiltration, a little longer for a nerve block.
Znieczulenie nasiękowe działa zwykle po dwóch–pięciu minutach, przewodowe nieco później.
Pacjent
Which one will I need today?
Które będzie dziś potrzebne?
Dentysta
For a lower molar I'll give an inferior alveolar nerve block, so your lip and tongue will go numb as well.
Przy dolnym trzonowcu zastosuję znieczulenie przewodowe nerwu zębodołowego dolnego — zdrętwieje też warga i język.
Pacjent
How long will the numbness last?
Jak długo utrzyma się drętwienie?
Dentysta
Soft tissue anesthesia can last three to four hours, and it will wear off gradually.
Znieczulenie tkanek miękkich może trwać trzy–cztery godziny i ustępuje stopniowo.
Pacjent
Can I eat afterwards?
Czy można potem jeść?
Dentysta
Wait until the numbness has gone — while the lip is numb, lip biting happens very easily.
Proszę poczekać, aż drętwienie minie — zdrętwiałą wargę bardzo łatwo przygryźć.
Pacjent
What if I still feel pain during the treatment?
A jeśli mimo to poczuję ból podczas zabiegu?
Dentysta
Raise your left hand and I'll stop. If the anesthesia is not profound enough, I can top it up.
Proszę podnieść lewą rękę, a przerwę. Jeśli znieczulenie nie jest wystarczająco głębokie, mogę dodać.
Pacjent
Is there anything for the anxiety itself?
Czy jest coś na sam lęk?
Dentysta
We offer inhalation sedation with nitrous oxide — laughing gas. You stay awake but much more relaxed.
Oferujemy sedację wziewną podtlenkiem azotu — gazem rozweselającym. Pozostaje się przytomnym, ale znacznie spokojniejszym.
Pacjent
Are there side effects from the adrenaline in the anesthetic?
Czy adrenalina w środku znieczulającym daje skutki uboczne?
Dentysta
Your heart may beat faster for a minute. It is harmless and passes quickly.
Serce może przez minutę bić szybciej. To nieszkodliwe i szybko mija.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie The dentist gave me an anesthesia before the filling.
Poprawnie The dentist gave me an anesthetic before the filling.

Dwa rzeczowniki o tym samym rdzeniu i różnej gramatyce. Anesthesia to stan albo technika — niepoliczalny, bez przedimka a. Anesthetic to środek i jest policzalny: an anesthetic, two anesthetics. Podaje się an anesthetic, żeby uzyskać anesthesia. Polskie „znieczulenie” obejmuje jedno i drugie, stąd pomyłka.

Błędnie I would prefer narcosis for this extraction.
Poprawnie I would prefer general anesthesia for this extraction.

Klasyczny fałszywy przyjaciel. Polska „narkoza” to po angielsku general anesthesia, a nie narcosis. Angielskie narcosis oznacza wywołane substancją zamroczenie i występuje głównie w zwrocie nitrogen narcosis, czyli narkoza azotowa u nurków. Formy pośrednie to sedation, conscious sedation, inhalation sedation.

Błędnie The nurse will make you an injection now.
Poprawnie The nurse will give you an injection now.

Kalka z „zrobić zastrzyk”. Po angielsku zastrzyk się gives albo administers, nigdy makes — make an injection brzmi jak wytwarzanie preparatu. Naturalnie: the dentist will give you an injection, I am going to administer the local anesthetic. Potocznie a jab w Wielkiej Brytanii i a shot w USA.

Błędnie In the United States the anaesthetist is the doctor in charge.
Poprawnie In the United States the anesthesiologist is the doctor in charge.

Nazwa zawodu nie pokrywa się między krajami. W Wielkiej Brytanii anaesthetist to lekarz specjalista. W USA lekarzem jest anesthesiologist, a anesthetist to pielęgniarka po specjalistycznym szkoleniu. Różni się też pisownia: brytyjska anaesthesia z ae, amerykańska anesthesia. Czasopisma międzynarodowe stosują zwykle wariant amerykański.

Błędnie How long until the anesthetic finishes?
Poprawnie How long until the anesthetic wears off?

Na ustępowanie działania angielski ma utrwalony zwrot wear off: the numbness will wear off in a couple of hours. Finish czy end brzmią nienaturalnie. Warto poznać też kick in (zacząć działać), top up (dostrzyknąć) i last (trwać) — te cztery czasowniki wystarczą do niemal każdej rozmowy o znieczuleniu.

O tym zestawie

Anaesthetic i anaesthesia: lek i stan

Anaesthetic to substancja: the dentist gave me a local anaesthetic. Anaesthesia to brak czucia: under general anaesthesia. Wstrzykuje się anaesthetic, nigdy „anaesthesia”.

Pisownia zależy od odmiany: brytyjska anaesthesia i anaesthetic, amerykańska anesthesia i anesthetic. Z lekami tak samo: lignocaine (BrE) i lidocaine (AmE) to jeden lek, podobnie adrenaline i epinephrine.

Pozostałe preparaty: articaine, mepivacaine, prilocaine, bupivacaine oraz powierzchniowo benzocaine. Dodaje się vasoconstrictor — epinephrine albo felypressin — by wydłużyć działanie.

Nasiękowe kontra przewodowe: dlaczego żuchwa jest trudniejsza

Infiltration działa tam, gdzie kość jest dość porowata, by roztwór przeniknął do korzenia. W szczęce to wystarcza, stąd buccal infiltration.

Kość żuchwy jest zbita i roztwór jej nie przechodzi. Dlatego żuchwa wymaga nerve block — znieczulenia pnia nerwu przed wejściem w kość: inferior alveolar nerve block, a w razie potrzeby mental lub lingual nerve block.

Techniki uzupełniające w trudnych przypadkach: intraligamentary injection, intraosseous injection, intrapulpal injection oraz computer-controlled delivery.

Materiały: anesthetic cartridge albo carpule, igła o określonym needle gauge — short lub long needle —, jej needle bevel i obowiązkowa aspiration przed podaniem, by uniknąć iniekcji do naczynia.

Dlaczego znieczulenie nie działa

Działanie opisują cztery parametry: onset time, duration of action, profound anaesthesia przy pełnym efekcie i wear off, gdy mija. Pulpal anaesthesia i soft tissue anaesthesia to osobne osiągnięcia — warga może być zdrętwiała, a ząb nie.

Failed anaesthesia jest dość częste, by mieć nazwaną przyczynę: hot tooth, miazga w nieodwracalnym zapaleniu, odporna na standardowy blok. Pacjent zgłasza lip numbness i tongue numbness jako skutek uboczny, nie cel.

Sedacja: cztery poziomy

  1. oral sedation — tabletka przed wizytą
  2. inhalation sedation — nitrous oxide, czyli laughing gas
  3. intravenous sedation — midazolam albo diazepam
  4. general anaesthesia — utrata przytomności, z udziałem anaesthetist

Pierwsze trzy to conscious sedation: pacjent pozostaje przytomny. Przed znieczuleniem ogólnym obowiązuje nil by mouth, po nim następuje recovery.

Tu należy też lęk: dental anxiety, dental phobia, needle phobia oraz możliwe vasovagal syncope — fainting.

Powikłania: allergic reaction i anaphylaxis, maximum recommended dose, overdose, toxicity, hematoma, post-injection trismus, paresthesia i lip biting — przygryzanie zdrętwiałej wargi, szczególnie u dzieci.

Narkoza, zastrzyk, zdrętwiały: pułapki polskiego

  • Narkoza to wyłącznie general anaesthesia; angielskie narcosis znaczy coś innego i w stomatologii nie występuje
  • Znieczulenie miejscowe to local anaesthesia, nie samo anaesthesia
  • Znieczulenie przewodowe to nerve block, nasiękowe to infiltration
  • Zastrzyk to injection albo potocznie shot w amerykańskim i jab w brytyjskim
  • Zdrętwiały o wardze to numb: my lip is numb; rzeczownik to numbness
  • Mija to wear off: the anaesthetic is wearing off
  • Ampułka to cartridge lub carpule

Najczęściej zadawane pytania

Obie formy są poprawne w swoich odmianach. Angielszczyzna amerykańska pomija dwuznak: anesthesia, anesthetic, anesthesiologist. Brytyjska go zachowuje: anaesthesia, anaesthetic, anaesthetist. Czasopisma międzynarodowe stosują zwykle wariant amerykański. W jednym tekście trzeba trzymać się jednego.

Narkoza to general anesthesia, nigdy narcosis — to ostatnie oznacza po angielsku zamroczenie wywołane substancją, głównie w zwrocie nitrogen narcosis. Między znieczuleniem miejscowym a ogólnym są conscious sedation, inhalation sedation z podtlenkiem azotu (potocznie laughing gas) i intravenous sedation.

Anesthesia to stan albo technika i jest niepoliczalne: local anesthesia, under general anesthesia. Anesthetic to lek i jest policzalne: a local anesthetic. Podaje się an anesthetic, aby uzyskać anesthesia. Polskie „znieczulenie” obejmuje oba pojęcia, stąd częsta pomyłka.

Nerve block to znieczulenie przewodowe: środek podaje się przy pniu nerwu i znosi czucie w całym jego obszarze. Inferior alveolar nerve block znieczula trzonowce żuchwy, połowę języka i wargę dolną. Przy infiltration wstrzykuje się natomiast obok zęba, co zwykle wystarcza w szczęce.

Adrenaline, po amerykańsku epinephrine, działa jako vasoconstrictor: obkurcza naczynia, spowalnia wchłanianie, wydłuża i pogłębia znieczulenie oraz zmniejsza krwawienie w polu zabiegowym. Przy przeciwwskazaniach stosuje się felypressin albo karpulę bez wazokonstryktora.

Używa się give albo administer: the dentist will give you an injection, I am going to administer the local anesthetic. Nigdy make an injection — to sugeruje wytwarzanie preparatu. Narzędzie to syringe, igła to needle, a wkład to cartridge lub carpule. Potocznie a jab w Wielkiej Brytanii i a shot w USA.

To utrwalony zwrot na stopniowe ustępowanie działania: the numbness will wear off, zwykle po dwóch do czterech godzin. Towarzyszą mu kick in (zacząć działać), top up (dostrzyknąć) i last (trwać). Warto uprzedzić o lip biting, dopóki czucie nie wróci — zwłaszcza u dzieci.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze