Anaesthetic i anaesthesia: lek i stan
Anaesthetic to substancja: the dentist gave me a local anaesthetic. Anaesthesia to brak czucia: under general anaesthesia. Wstrzykuje się anaesthetic, nigdy „anaesthesia”.
Pisownia zależy od odmiany: brytyjska anaesthesia i anaesthetic, amerykańska anesthesia i anesthetic. Z lekami tak samo: lignocaine (BrE) i lidocaine (AmE) to jeden lek, podobnie adrenaline i epinephrine.
Pozostałe preparaty: articaine, mepivacaine, prilocaine, bupivacaine oraz powierzchniowo benzocaine. Dodaje się vasoconstrictor — epinephrine albo felypressin — by wydłużyć działanie.
Nasiękowe kontra przewodowe: dlaczego żuchwa jest trudniejsza
Infiltration działa tam, gdzie kość jest dość porowata, by roztwór przeniknął do korzenia. W szczęce to wystarcza, stąd buccal infiltration.
Kość żuchwy jest zbita i roztwór jej nie przechodzi. Dlatego żuchwa wymaga nerve block — znieczulenia pnia nerwu przed wejściem w kość: inferior alveolar nerve block, a w razie potrzeby mental lub lingual nerve block.
Techniki uzupełniające w trudnych przypadkach: intraligamentary injection, intraosseous injection, intrapulpal injection oraz computer-controlled delivery.
Materiały: anesthetic cartridge albo carpule, igła o określonym needle gauge — short lub long needle —, jej needle bevel i obowiązkowa aspiration przed podaniem, by uniknąć iniekcji do naczynia.
Dlaczego znieczulenie nie działa
Działanie opisują cztery parametry: onset time, duration of action, profound anaesthesia przy pełnym efekcie i wear off, gdy mija. Pulpal anaesthesia i soft tissue anaesthesia to osobne osiągnięcia — warga może być zdrętwiała, a ząb nie.
Failed anaesthesia jest dość częste, by mieć nazwaną przyczynę: hot tooth, miazga w nieodwracalnym zapaleniu, odporna na standardowy blok. Pacjent zgłasza lip numbness i tongue numbness jako skutek uboczny, nie cel.
Sedacja: cztery poziomy
- oral sedation — tabletka przed wizytą
- inhalation sedation — nitrous oxide, czyli laughing gas
- intravenous sedation — midazolam albo diazepam
- general anaesthesia — utrata przytomności, z udziałem anaesthetist
Pierwsze trzy to conscious sedation: pacjent pozostaje przytomny. Przed znieczuleniem ogólnym obowiązuje nil by mouth, po nim następuje recovery.
Tu należy też lęk: dental anxiety, dental phobia, needle phobia oraz możliwe vasovagal syncope — fainting.
Powikłania: allergic reaction i anaphylaxis, maximum recommended dose, overdose, toxicity, hematoma, post-injection trismus, paresthesia i lip biting — przygryzanie zdrętwiałej wargi, szczególnie u dzieci.
Narkoza, zastrzyk, zdrętwiały: pułapki polskiego
- Narkoza to wyłącznie general anaesthesia; angielskie narcosis znaczy coś innego i w stomatologii nie występuje
- Znieczulenie miejscowe to local anaesthesia, nie samo anaesthesia
- Znieczulenie przewodowe to nerve block, nasiękowe to infiltration
- Zastrzyk to injection albo potocznie shot w amerykańskim i jab w brytyjskim
- Zdrętwiały o wardze to numb: my lip is numb; rzeczownik to numbness
- Mija to wear off: the anaesthetic is wearing off
- Ampułka to cartridge lub carpule