Narzędzia stomatologiczne po angielsku: od lusterka do autoklawu

Narzędzia to jedyny obszar angielskiego stomatologicznego, w którym rozpoznanie musi być natychmiastowe: lekarz prosi o explorer, nie o „to ostre”, i narzędzie ma od razu znaleźć się w jego dłoni. Liczy się tu czas reakcji, nie rozumienie.

Lista zawiera 93 nazwy: badanie, narzędzia ręczne tnące, wypełnianie, izolacja, narzędzia obrotowe, skalery, endodoncja, chirurgia, znieczulenie i sprzęt gabinetu.

Dla kogo

  • Asyst i higienistek — praca w angielskojęzycznym gabinecie, gdzie narzędzie podaje się na nazwę
  • Studentów — zajęcia praktyczne, listy egzaminacyjne i katalogi producentów
  • Lekarzy dentystów — staże i zakupy z angielskich katalogów

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
mouth mirror ˈmaʊθ ˈmɪrə lusterko stomatologiczne
explorer ɪkˈsplɔːrə zgłębnik ostry
dental probe ˈdentəl prəʊb zgłębnik stomatologiczny
periodontal probe ˌperiəˈdɒntəl prəʊb sonda periodontologiczna
cotton pliers ˈkɒtən ˈplaɪəz pęseta stomatologiczna
tweezers ˈtwiːzəz pinceta
instrument tray ˈɪnstrʊmənt treɪ taca na narzędzia
excavator ˈekskəveɪtə ekskawator
spoon excavator spuːn ˈekskəveɪtə ekskawator łyżeczkowy
chisel ˈtʃɪzəl dłuto
hatchet ˈhætʃɪt toporek
hoe həʊ motyczka
gingival margin trimmer ˈdʒɪndʒɪvəl ˈmɑːdʒɪn ˈtrɪmə trymer brzegu dziąsłowego
carver ˈkɑːvə rzeźbiarz stomatologiczny
burnisher ˈbɜːnɪʃə polerowak
condenser kənˈdensə kondensor
plugger ˈplʌɡə upychadło
amalgam carrier əˈmælɡəm ˈkæriə nośnik amalgamatu
cement spatula sɪˈment ˈspætjʊlə szpatułka do cementu
mixing pad ˈmɪksɪŋ pæd bloczek do mieszania
dappen dish ˈdæpən dɪʃ kubeczek dappen
matrix band ˈmeɪtrɪks bænd taśma formówkowa
matrix retainer ˈmeɪtrɪks rɪˈteɪnə uchwyt formówki
wedge wedʒ klin międzyzębowy
composite instrument ˈkɒmpəzɪt ˈɪnstrʊmənt narzędzie do kompozytu
rubber dam ˈrʌbə dæm koferdam
rubber dam clamp ˈrʌbə dæm klæmp klamra do koferdamu
rubber dam frame ˈrʌbə dæm freɪm ramka do koferdamu
rubber dam punch ˈrʌbə dæm pʌntʃ dziurkacz do koferdamu
cotton roll ˈkɒtən rəʊl wałek ligniny
saliva ejector səˈlaɪvə ɪˈdʒektə ślinociąg
suction tip ˈsʌkʃən tɪp końcówka ssaka
high-volume evacuator ˌhaɪ ˈvɒljuːm ɪˈvækjueɪtə ssak chirurgiczny
cheek retractor tʃiːk rɪˈtræktə rozwieracz policzków
bite block baɪt blɒk blok zgryzowy
tongue depressor tʌŋ dɪˈpresə szpatułka do języka
handpiece ˈhændpiːs końcówka stomatologiczna
high-speed handpiece ˌhaɪ spiːd ˈhændpiːs turbina stomatologiczna
low-speed handpiece ˌləʊ spiːd ˈhændpiːs mikrosilnik
contra-angle ˈkɒntrə ˈæŋɡəl kątnica
straight handpiece streɪt ˈhændpiːs prostnica
dental drill ˈdentəl drɪl wiertarka dentystyczna
bur bɜː wiertło
diamond bur ˈdaɪəmənd bɜː wiertło diamentowe
carbide bur ˈkɑːbaɪd bɜː wiertło z węglika spiekanego
round bur raʊnd bɜː wiertło kuliste
fissure bur ˈfɪʃə bɜː wiertło szczelinowe
finishing bur ˈfɪnɪʃɪŋ bɜː wiertło wykańczające
mandrel ˈmændrəl trzpień
polishing cup ˈpɒlɪʃɪŋ kʌp gumka polerska
polishing strip ˈpɒlɪʃɪŋ strɪp pasek polerski
prophy cup ˈprɒfi kʌp kielich profilaktyczny
prophy brush ˈprɒfi brʌʃ szczoteczka profilaktyczna
scaler ˈskeɪlə skaler
sickle scaler ˈsɪkəl ˈskeɪlə skaler sierpowaty
curette kjʊəˈret kireta
Gracey curette ˈɡreɪsi kjʊəˈret kireta Graceya
universal curette ˌjuːnɪˈvɜːsəl kjʊəˈret kireta uniwersalna
ultrasonic scaler ˌʌltrəˈsɒnɪk ˈskeɪlə skaler ultradźwiękowy
air polisher eə ˈpɒlɪʃə piaskarka stomatologiczna
endodontic file ˌendəˈdɒntɪk faɪl pilnik kanałowy
K-file ˈkeɪ faɪl pilnik K
H-file ˈeɪtʃ faɪl pilnik H
reamer ˈriːmə poszerzacz
rotary file ˈrəʊtəri faɪl pilnik rotacyjny
endodontic spreader ˌendəˈdɒntɪk ˈspredə rozpychacz kanałowy
finger plugger ˈfɪŋɡə ˈplʌɡə upychadło palcowe
apex locator ˈeɪpeks ləʊˈkeɪtə endometr
irrigation syringe ˌɪrɪˈɡeɪʃən ˈsɪrɪndʒ strzykawka do płukania
extraction forceps ɪkˈstrækʃən ˈfɔːseps kleszcze do ekstrakcji
dental elevator ˈdentəl ˈelɪveɪtə dźwignia stomatologiczna
periosteal elevator ˌperiˈɒstiəl ˈelɪveɪtə raspator
luxator ˈlʌkseɪtə luksator
root tip pick ruːt tɪp pɪk dźwignia do korzeni
bone rongeur bəʊn rɒnˈʒɜː kleszcze kostne
bone file bəʊn faɪl pilnik do kości
surgical curette ˈsɜːdʒɪkəl kjʊəˈret łyżeczka chirurgiczna
scalpel ˈskælpəl skalpel
scalpel blade ˈskælpəl bleɪd ostrze skalpela
needle holder ˈniːdəl ˈhəʊldə imadło chirurgiczne
suture scissors ˈsuːtʃə ˈsɪzəz nożyczki do szwów
tissue forceps ˈtɪʃuː ˈfɔːseps pinceta chirurgiczna
dental syringe ˈdentəl ˈsɪrɪndʒ strzykawka stomatologiczna
aspirating syringe ˈæspɪreɪtɪŋ ˈsɪrɪndʒ strzykawka aspiracyjna
needle ˈniːdəl igła iniekcyjna
three-way syringe ˈθriː weɪ ˈsɪrɪndʒ dmuchawka wodno-powietrzna
curing light ˈkjʊərɪŋ laɪt lampa polimeryzacyjna
articulating paper ɑːˈtɪkjʊleɪtɪŋ ˈpeɪpə kalka artykulacyjna
articulating forceps ɑːˈtɪkjʊleɪtɪŋ ˈfɔːseps pęseta do kalki
impression tray ɪmˈpreʃən treɪ łyżka wyciskowa
articulator ɑːˈtɪkjʊleɪtə artykulator
autoclave ˈɔːtəkleɪv autoklaw
ultrasonic bath ˌʌltrəˈsɒnɪk bɑːθ myjka ultradźwiękowa

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
Pass me the mirror and probe, please. Proszę podać lusterko i zgłębnik.
I need the small round bur. Potrzebuję małego wiertła kulkowego.
Suction here, please. Proszę tu odessać.
Can you rinse and dry the tooth? Czy można przepłukać i osuszyć ząb?
Load the matrix band and wedge. Załóż matrycę i klin.
Hand me the curing light. Podaj lampę polimeryzacyjną.
Which forceps do you need for the lower molar? Jakie kleszcze są potrzebne do dolnego trzonowca?
This scaler needs sharpening. Ten skaler trzeba naostrzyć.
Are these instruments sterile? Czy te narzędzia są sterylne?
Everything in the pouch has been autoclaved. Wszystko w torebce przeszło autoklaw.
Put the used instruments in the tray, not on the bracket table. Zużyte narzędzia odkładaj na tacę, nie na stolik.
Sharps go straight into the container. Ostre narzędzia od razu do pojemnika.
The handpiece isn't working — try the other one. Końcówka nie działa — weź drugą.
What is this instrument called in English? Jak ten instrument nazywa się po angielsku?

Praca na cztery ręce: nazwy narzędzi przy fotelu

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Dentysta
Set up for a lower right molar restoration, please. Mouth mirror, explorer and cotton pliers to start.
Proszę przygotować zestaw do wypełnienia dolnego prawego trzonowca. Na początek lusterko, zgłębnik i pęseta.
Asystentka
The tray is ready. Do you want the periodontal probe on it as well?
Taca gotowa. Czy dołożyć też sondę periodontologiczną?
Dentysta
Yes, I'll check the pocket on the distal. And an aspirating syringe with articaine, long needle.
Tak, sprawdzę kieszonkę od strony dystalnej. I strzykawka aspiracyjna z artykainą, długa igła.
Asystentka
Loaded. The topical is already on.
Nabrana. Żel znieczulający już nałożony.
Dentysta
Thank you. While it takes effect, prepare the rubber dam — clamp for a lower molar, frame and punch.
Dziękuję. Zanim zadziała, proszę przygotować koferdam — klamra na dolny trzonowiec, ramka i dziurkacz.
Asystentka
Which clamp?
Która klamra?
Dentysta
The winged one for a molar. And a bite block, please, so she doesn't have to hold her mouth open.
Skrzydełkowa, na trzonowiec. I proszę o rozwieracz, żeby nie musiała sama trzymać ust otwartych.
Asystentka
Suction is ready.
Ssak gotowy.
Dentysta
High-speed handpiece with a diamond bur. Keep the suction tip near the mirror — I can't see through the spray.
Turbina z wiertłem diamentowym. Proszę trzymać ssak blisko lusterka — przez spray nic nie widzę.
Asystentka
Better?
Lepiej?
Dentysta
Much. Now swap to a slow-speed and a round bur for the caries — I want to feel the dentine, not cut it.
Znacznie. Teraz proszę zmienić na mikrosilnik i wiertło różyczkowe do próchnicy — chcę wyczuć zębinę, a nie ją ciąć.
Asystentka
Excavator?
Ekskawator?
Dentysta
Please. Then matrix band, retainer, and a wedge from the buccal.
Poproszę. Potem taśma matrycowa, matrycownik i klin od strony policzkowej.
Asystentka
The wedge is in. Etch and bond?
Klin założony. Wytrawianie i bonding?
Dentysta
Yes, and have the curing light ready. Twenty seconds per layer.
Tak, i proszę przygotować lampę polimeryzacyjną. Dwadzieścia sekund na warstwę.
Asystentka
Articulating paper afterwards?
Potem kalka artykulacyjna?
Dentysta
Please, and the three-way syringe to dry before I check the contacts.
Tak, i dmuchawka do osuszenia, zanim sprawdzę kontakty.
Asystentka
Anything for the next patient?
Coś na następnego pacjenta?
Dentysta
A surgical set — extraction forceps, periosteal elevator, scalpel, needle holder and suture scissors. Everything else back to the autoclave.
Zestaw chirurgiczny — kleszcze do ekstrakcji, raspator, skalpel, imadło i nożyczki do szwów. Reszta z powrotem do autoklawu.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie Could you change the drill to a smaller one, please?
Poprawnie Could you change the bur to a smaller one, please?

Trzy różne rzeczy, które wiele języków łączy w jednym słowie. Handpiece to narzędzie — high-speed handpiece, contra-angle. Bur to wymienne ostrze: diamond bur, carbide bur, round bur, fissure bur. Drill to słowo pacjenta na całe wiercenie. Wymienia się bur, nie drill. Uwaga na pisownię: w stomatologii bur z jednym r.

Błędnie Pass me the pincers for the upper premolar, please.
Poprawnie Pass me the forceps for the upper premolar, please.

Kleszcze do usuwania zębów to forceps, słowo zachowujące się jak liczba mnoga: pass me the forceps, a jedna sztuka to a pair of forceps. Pincers i tongs należą do warsztatu. Pliers w stomatologii występuje tylko w cotton pliers, czyli pęsecie, po brytyjsku tweezers. Doprecyzowuje się według zastosowania: extraction forceps, upper molar forceps, root forceps.

Błędnie I will need the scalpel to remove the calculus from these surfaces.
Poprawnie I will need the scaler to remove the calculus from these surfaces.

Podobnie brzmiące słowa, zupełnie różne narzędzia. Scaler usuwa twarde złogi: sickle scaler, ultrasonic scaler. Scalpel to skalpel chirurgiczny z jednorazowym scalpel blade. Pomyłka na liście narzędzi oznacza przygotowanie złego zestawu. Obok jest curette do pracy poddziąsłowej, w wersjach universal i Gracey.

Błędnie The instrumentarium for this procedure is on the second tray.
Poprawnie The instruments for this procedure are on the second tray.

Polskie „instrumentarium” nie ma odpowiednika — angielski takiego słowa nie używa. Mów instruments albo nazwij zestaw: instrument set, instrument kit, tray setup, basic examination set. W tekście formalnym istnieje armamentarium, czyli ogół dostępnych środków, ale brzmi książkowo.

Błędnie Use the explorer to measure the depth of the pocket.
Poprawnie Use the periodontal probe to measure the depth of the pocket.

Dwa narzędzia, dwa zadania. Explorer, w brytyjskim użyciu dental probe, to cienki, ostry zgłębnik do wykrywania ubytków powierzchni i nawisów — bez podziałki. Periodontal probe jest tępy i wyskalowany w milimetrach; nim mierzy się probing depth, recession i furcation involvement. Dodatkowa pułapka: amerykański explorer to brytyjski probe.

O tym zestawie

Handpiece, bur i drill to trzy różne rzeczy

Główna pomyłka strukturalna tego tematu: handpiece to sama turbina czy mikrosilnik, a bur to wymienne wiertło, które się w niej montuje. Potoczne dental drill oznacza całość i nie występuje w katalogach.

Końcówki różni prędkość i geometria:

  • high-speed handpiece — turbina, do opracowania ubytku
  • low-speed handpiece — mikrosilnik, do polerowania i endodoncji
  • contra-angle i straight handpiece — kątnica i prostnica

Wiertła nazywa się od kształtu części pracującej — round bur, fissure bur, finishing bur — i od materiału: diamond bur, carbide bur.

Grupowane według funkcji, nigdy alfabetycznie

Narzędzi uczy się po tacy, nie z listy. Zestaw układa się w kolejności samego zabiegu:

  • Badanie: mouth mirror, explorer, dental probe, periodontal probe, cotton pliers
  • Ręczne usuwanie tkanek: excavator, chisel, hatchet, hoe, gingival margin trimmer
  • Wypełnianie: carver, burnisher, condenser, plugger, amalgam carrier, matrix band, matrix retainer, wedge
  • Izolacja: rubber dam z clamp, frame i punch, a także cotton roll, saliva ejector, suction tip
  • Skaling: sickle scaler, curette, Gracey curette, ultrasonic scaler, air polisher
  • Endodoncja: K-file, H-file, reamer, rotary file, spreader, apex locator
  • Chirurgia: extraction forceps, dental elevator, periosteal elevator, luxator, scalpel, needle holder

Pary, które łatwo pomylić

  • Explorer i probe: explorer jest cienki i zakrzywiony, do wykrywania próchnicy; periodontal probe ma podziałkę, do pomiaru kieszonek
  • Elevator i luxator: elevator wywichnie ząb dźwignią, luxator przecina więzadło
  • Curette i scaler: kureta ma zaokrąglony koniec i pracuje poddziąsłowo; skaler jest ostry i pracuje naddziąsłowo
  • Condenser i plugger: ten sam gest kondensacji, ale condenser należy do amalgamatu, a plugger do endodoncji i kompozytu
  • Suction tip i saliva ejector: pierwszy o dużym świetle do chirurgii, drugi to cienki ślinociąg

Dlaczego tyle narzędzi nosi nazwiska

Katalogi są pełne eponimów i bez nich niczego się nie znajdzie: zestaw Gracey curette, uchwyt do matryc Tofflemire. Obok funkcjonują nazwy opisowe: universal curette, matrix retainer. Katalog podaje oba, podręcznik woli opisowe.

Sterylizacja ma własny krótki zestaw: autoclave, ultrasonic bath, instrument tray.

Kleszcze, pęseta, wiertło: pułapki polskiego

  • Kleszcze to forceps — po angielsku zawsze w liczbie mnogiej: pass me the forceps, nigdy a forceps
  • Pęseta to tweezers albo klinicznie cotton pliers, również tylko w mnogiej
  • Turbina to high-speed handpiece; samo turbine nie jest terminem katalogowym
  • Wiertło to bur, a nie drill — drill to cała jednostka
  • Zgłębnik obejmuje po polsku dwa narzędzia, które angielski rozdziela: explorer i periodontal probe
  • Ślinociąg to saliva ejector, a ssak o dużym świetle to suction tip

Najczęściej zadawane pytania

W stomatologii bur, z jednym r: diamond bur, carbide bur, round bur, fissure bur. Burr z dwoma należy do techniki. Narzędzie trzymające wiertło to handpiece, a drill to słowo pacjenta na całe wiercenie.

Forceps, słowo zachowujące się jak liczba mnoga: the forceps are blunt, a jedna sztuka to a pair of forceps. Pincers i tongs to narzędzia warsztatowe. Pliers występuje tylko w cotton pliers, po brytyjsku tweezers. Doprecyzuj: extraction forceps, upper molar forceps, root forceps.

Explorer jest cienki, ostry i bez podziałki — służy do wykrywania próchnicy i nawisów. Periodontal probe jest tępy i wyskalowany w milimetrach; mierzy probing depth, recession i furcation involvement. Dodatkowo amerykański explorer to brytyjski dental probe.

Nie instrumentarium — takiego słowa w angielskim nie ma. Mówi się instruments albo nazywa zestaw: instrument set, instrument kit, tray setup, basic examination set. W stylu formalnym istnieje armamentarium, ale brzmi książkowo.

Mouth mirror, explorer albo dental probe oraz cotton pliers — po brytyjsku tweezers. Zwykle dochodzi periodontal probe do pomiaru kieszonek i excavator do usuwania rozmiękłej zębiny. Całość to basic examination set.

To rubber dam. Mocuje się go rubber dam clamp, napina na rubber dam frame i dziurkuje rubber dam punch. Zabieg nazywa się rubber dam isolation i jest obowiązkowy w endodoncji.

W autoclave, po wstępnym myciu w ultrasonic bath i zapakowaniu w instrument pouch. Uwaga na granicę słowną: narzędzia się sterilize, powierzchnie disinfect, a system kanałowy wyłącznie dezynfekuje. Pokrewne terminy: cross-infection control, sharps container, clinical waste.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Choroby zębów po angielsku