Materiały stomatologiczne po angielsku: od adhezyjnego do cyrkonu

Materiały to najbardziej katalogowy temat angielskiego stomatologicznego: zrozumieć słowo nie wystarczy, trzeba zamówić właściwy produkt. Polyvinyl siloxane i addition silicone to jeden materiał pod dwiema nazwami, a dental plaster, dental stone i die stone to trzy stopnie twardości tego samego gipsu.

Lista zawiera 87 terminów: materiały wypełnieniowe, cementy i podkłady, systemy adhezyjne, materiały endodontyczne, masy wyciskowe, gipsy, ceramika, stopy i właściwości.

Dla kogo

  • Studentów — materiałoznawstwo po angielsku, od składu do czasu wiązania
  • Lekarzy i techników — zakupy z angielskich katalogów i czytanie instrukcji
  • Asyst — przygotować właściwy materiał, gdy jest proszony po angielsku

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
composite resin ˈkɒmpəzɪt ˈrezɪn żywica kompozytowa
composite ˈkɒmpəzɪt kompozyt
flowable composite ˈfləʊəbəl ˈkɒmpəzɪt kompozyt płynny
bulk-fill composite ˈbʌlk fɪl ˈkɒmpəzɪt kompozyt bulk fill
dental amalgam ˈdentəl əˈmælɡəm amalgamat dentystyczny
amalgam əˈmælɡəm amalgamat
glass ionomer cement ɡlɑːs aɪˈɒnəmə sɪˈment cement szkło-jonomerowy
resin-modified glass ionomer ˈrezɪn ˈmɒdɪfaɪd ɡlɑːs aɪˈɒnəmə szkło-jonomer modyfikowany żywicą
compomer ˈkɒmpəmə kompomer
zinc oxide eugenol zɪŋk ˈɒksaɪd ˈjuːdʒɪnɒl tlenek cynku z eugenolem
zinc phosphate cement zɪŋk ˈfɒsfeɪt sɪˈment cement fosforanowo-cynkowy
polycarboxylate cement ˌpɒlikɑːˈbɒksɪleɪt sɪˈment cement polikarboksylowy
resin cement ˈrezɪn sɪˈment cement kompozytowy
luting cement ˈluːtɪŋ sɪˈment cement do cementowania
temporary cement ˈtempərəri sɪˈment cement tymczasowy
permanent cement ˈpɜːmənənt sɪˈment cement stały
calcium hydroxide ˈkælsiəm haɪˈdrɒksaɪd wodorotlenek wapnia
mineral trioxide aggregate ˈmɪnərəl traɪˈɒksaɪd ˈæɡrɪɡət agregat trójtlenkowy mineralny
bioceramic cement ˌbaɪəʊsəˈræmɪk sɪˈment cement bioceramiczny
cavity liner ˈkævəti ˈlaɪnə podkład leczniczy
cavity base ˈkævəti beɪs podkład izolacyjny
varnish ˈvɑːnɪʃ lakier stomatologiczny
temporary filling material ˈtempərəri ˈfɪlɪŋ məˈtɪəriəl materiał do wypełnień czasowych
bonding agent ˈbɒndɪŋ ˈeɪdʒənt system łączący
dental adhesive ˈdentəl ədˈhiːsɪv adhezyjny system dentystyczny
primer ˈpraɪmə primer adhezyjny
etchant ˈetʃənt wytrawiacz
phosphoric acid fɒsˈfɒrɪk ˈæsɪd kwas fosforowy
self-etch adhesive ˈself etʃ ədˈhiːsɪv system samowytrawiający
total-etch adhesive ˈtəʊtəl etʃ ədˈhiːsɪv system total-etch
silane coupling agent ˈsaɪleɪn ˈkʌplɪŋ ˈeɪdʒənt silan
gutta-percha ˌɡʌtəˈpɜːtʃə gutaperka
gutta-percha point ˌɡʌtəˈpɜːtʃə pɔɪnt ćwiek gutaperkowy
paper point ˈpeɪpə pɔɪnt sączek papierowy
root canal sealer ruːt kəˈnæl ˈsiːlə uszczelniacz kanałowy
sodium hypochlorite ˈsəʊdiəm ˌhaɪpəˈklɔːraɪt podchloryn sodu
EDTA solution ˌiːdiːtiːˈeɪ səˈluːʃən roztwór EDTA
intracanal medicament ˌɪntrəkəˈnæl məˈdɪkəmənt wkładka dokanałowa
impression material ɪmˈpreʃən məˈtɪəriəl masa wyciskowa
alginate ˈældʒɪneɪt alginat
polyvinyl siloxane ˌpɒliˈvaɪnɪl sɪˈlɒkseɪn poliwinylosiloksan
addition silicone əˈdɪʃən ˈsɪlɪkəʊn silikon addycyjny
polyether ˌpɒliˈiːθə polieter
impression compound ɪmˈpreʃən ˈkɒmpaʊnd masa termoplastyczna
bite registration material baɪt ˌredʒɪˈstreɪʃən məˈtɪəriəl masa do rejestracji zwarcia
tray adhesive treɪ ədˈhiːsɪv klej do łyżki wyciskowej
dental wax ˈdentəl wæks wosk dentystyczny
modelling wax ˈmɒdəlɪŋ wæks wosk modelowy
baseplate wax ˈbeɪspleɪt wæks wosk bazowy
gypsum ˈdʒɪpsəm gips
dental plaster ˈdentəl ˈplɑːstə gips zwykły
dental stone ˈdentəl stəʊn gips twardy
die stone daɪ stəʊn gips supertwardy
investment material ɪnˈvestmənt məˈtɪəriəl masa osłaniająca
separating medium ˈsepəreɪtɪŋ ˈmiːdiəm środek izolacyjny
dental porcelain ˈdentəl ˈpɔːsəlɪn porcelana dentystyczna
feldspathic porcelain feldˈspæθɪk ˈpɔːsəlɪn ceramika skaleniowa
lithium disilicate ˈlɪθiəm daɪˈsɪlɪkeɪt dwukrzemian litu
zirconia zɜːˈkəʊniə tlenek cyrkonu
dental ceramic ˈdentəl səˈræmɪk ceramika dentystyczna
metal-ceramic ˈmetəl səˈræmɪk metalo-ceramika
dental alloy ˈdentəl ˈælɔɪ stop dentystyczny
gold alloy ɡəʊld ˈælɔɪ stop złota
cobalt-chromium alloy ˈkəʊbɔːlt ˈkrəʊmiəm ˈælɔɪ stop kobaltowo-chromowy
nickel-chromium alloy ˈnɪkəl ˈkrəʊmiəm ˈælɔɪ stop niklowo-chromowy
titanium taɪˈteɪniəm tytan
stainless steel ˌsteɪnləs ˈstiːl stal nierdzewna
acrylic resin əˈkrɪlɪk ˈrezɪn żywica akrylowa
denture base resin ˈdentʃə beɪs ˈrezɪn akryl na płytę protezy
soft liner sɒft ˈlaɪnə podścielenie miękkie
tissue conditioner ˈtɪʃuː kənˈdɪʃənə kondycjoner tkankowy
denture tooth ˈdentʃə tuːθ ząb protezowy
desensitizing agent diːˈsensɪtaɪzɪŋ ˈeɪdʒənt środek znoszący nadwrażliwość
hemostatic agent ˌhiːməˈstætɪk ˈeɪdʒənt środek hemostatyczny
retraction cord rɪˈtrækʃən kɔːd nić retrakcyjna
celluloid strip ˈseljʊlɔɪd strɪp paseczek celuloidowy
polishing paste ˈpɒlɪʃɪŋ peɪst pasta polerska
prophy paste ˈprɒfi peɪst pasta profilaktyczna
shade guide ʃeɪd ɡaɪd kolornik
setting time ˈsetɪŋ taɪm czas wiązania
working time ˈwɜːkɪŋ taɪm czas pracy
polymerization shrinkage ˌpɒlɪməraɪˈzeɪʃən ˈʃrɪŋkɪdʒ skurcz polimeryzacyjny
light-cured ˈlaɪt kjʊəd światłoutwardzalny
self-cured ˈself kjʊəd samoutwardzalny
dual-cured ˈdjuːəl kjʊəd podwójnie utwardzalny
biocompatibility ˌbaɪəʊkəmˌpætəˈbɪləti biozgodność
radiopacity ˌreɪdiəʊˈpæsəti radiocieniowanie

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
What shade is this tooth? Jaki jest odcień tego zęba?
A2 — check it against the shade guide in daylight. A2 — sprawdź na kolorniku przy świetle dziennym.
Mix the glass ionomer for thirty seconds. Mieszaj glasjonomer przez trzydzieści sekund.
The material is setting too quickly. Materiał wiąże za szybko.
This composite has a short working time. Ten kompozyt ma krótki czas pracy.
Apply the etchant for fifteen seconds, then rinse. Nałóż wytrawiacz na piętnaście sekund, potem spłucz.
Air-dry, but don't over-dry the dentine. Osusz powietrzem, ale nie przesusz zębiny.
Place it in two-millimetre layers and cure each one. Nakładaj warstwami po dwa milimetry i naświetlaj każdą.
Take an alginate impression of the upper arch. Pobierz wycisk alginatowy szczęki górnej.
The impression has a bubble — we'll have to retake it. W wycisku jest pęcherzyk — trzeba go powtórzyć.
Is there any metal in this crown? Czy ta korona zawiera metal?
It's all-ceramic, so there's no metal edge at the gum. Jest pełnoceramiczna, więc przy dziąśle nie ma metalowego brzegu.
Some people are sensitive to nickel. Niektóre osoby są wrażliwe na nikiel.
This material releases fluoride over time. Ten materiał z czasem uwalnia fluor.

Rozmowa z laboratorium protetycznym: wybór materiału na koronę

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Dentysta
I'm sending you a case for an upper first molar crown. The impression is polyvinyl siloxane.
Wysyłam przypadek na koronę górnego pierwszego trzonowca. Wycisk z polywinylosiloksanu.
Technik dentystyczny
Good — alginate wouldn't hold the detail on a margin that deep. Is it a chamfer or a shoulder?
Dobrze — alginat nie utrzymałby detalu przy tak głębokiej granicy. Stopień typu chamfer czy schodkowy?
Dentysta
A chamfer all round. The preparation is fairly conservative.
Chamfer dookoła. Opracowanie jest dość oszczędne.
Technik dentystyczny
Then I'd avoid metal-ceramic. It needs more clearance than you've given me.
W takim razie odradzam metal-ceramikę. Wymaga więcej miejsca, niż zostało.
Dentysta
What would you suggest?
Co by Pan zaproponował?
Technik dentystyczny
Monolithic zirconia. Strong enough for a molar at that thickness, and I can mill it from the digital scan.
Cyrkon monolityczny. Przy takiej grubości wytrzyma na trzonowcu, a wyfrezuję go ze skanu cyfrowego.
Dentysta
Aesthetics aren't critical that far back.
Tak daleko z tyłu estetyka nie jest kluczowa.
Technik dentystyczny
Then zirconia is the right call. On a premolar I'd argue for lithium disilicate — it looks better, but it needs more space.
Wtedy cyrkon to właściwy wybór. Przy przedtrzonowcu obstawałbym przy dwukrzemianie litu — wygląda lepiej, ale wymaga więcej miejsca.
Dentysta
The shade is A3, taken before we started.
Kolor A3, dobrany przed rozpoczęciem.
Technik dentystyczny
Good, before dehydration. Do you want a solid model or removable dies?
Dobrze, przed przesuszeniem. Model pełny czy dzielony ze słupkami?
Dentysta
Removable, please — I want to check the contact points. And how should I cement it?
Dzielony poproszę — chcę sprawdzić punkty styczne. I czym ją cementować?
Technik dentystyczny
Zirconia doesn't etch like glass ceramic. Use a resin cement with an MDP primer, or a glass ionomer for conventional luting.
Cyrkonu nie wytrawia się jak ceramiki szklanej. Proszę użyć cementu kompozytowego z primerem MDP albo glasjonomeru przy cementowaniu konwencjonalnym.
Dentysta
And at the try-in?
A na przymiarce?
Technik dentystyczny
Check the margin with an explorer before you cement. Once resin cement has set, adjusting the fit means cutting the crown off.
Proszę sprawdzić brzeg zgłębnikiem przed cementowaniem. Gdy cement kompozytowy zwiąże, korekta oznacza rozcięcie korony.
Dentysta
How long do you need?
Ile czasu Pan potrzebuje?
Technik dentystyczny
Four working days. Send the bite registration with it — the last case came without one.
Cztery dni robocze. Proszę dołączyć rejestrat zwarcia — poprzedni przypadek przyszedł bez niego.
Dentysta
That was my fault. It'll be in the box.
To moja wina. Tym razem będzie w pudełku.
Technik dentystyczny
Then I'll have it back to you on Thursday.
W takim razie oddam w czwartek.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie We restored the cavity with a photopolymer.
Poprawnie We restored the cavity with a light-cured composite.

„Fotopolimer” pochodzi z materiałoznawstwa i poligrafii, a w angielskiej stomatologii się go nie używa. Materiał to composite albo composite resin, a sposób utwardzania podaje się osobno: light-cured, self-cured, dual-cured. Lampa to curing light, proces to light curing lub polymerization. Pacjentowi mówi się white filling.

Błędnie Apply the sealer to the fissures of the first molar.
Poprawnie Apply the sealant to the fissures of the first molar.

Trzy pokrewne słowa o utrwalonych rolach. Sealant to lak szczelinowy: fissure sealant. Sealer to uszczelniacz kanałowy stosowany z gutta-percha: root canal sealer. Seal to samo uszczelnienie, rzeczownik i czasownik: coronal seal, marginal seal, to seal the access cavity.

Błędnie We took the final impression in addition silicon.
Poprawnie We took the final impression in addition silicone.

Jedna litera, dwie zupełnie różne substancje. Silicon /ˈsɪlɪkən/ to pierwiastek krzem, materiał mikroprocesorów. Silicone /ˈsɪlɪkəʊn/ to polimer silikon i właśnie z niego są materiały wyciskowe: addition silicone, znany też jako polyvinyl siloxane, oraz condensation silicone. Polskie „krzem” i „silikon” bywają mylone przy tłumaczeniu.

Błędnie Wait three minutes until the alginate hardens and dries.
Poprawnie Wait three minutes until the alginate sets.

Utrwalonym czasownikiem jest set: the alginate sets, wait for the cement to set. Stąd setting time, working time, initial set i final set. Harden jest nieprecyzyjne, a dry wręcz błędne przy alginacie — to hydrokoloid, który przy wysychaniu się odkształca, dlatego wycisk przechowuje się w wilgoci. Przy żywicach czasownikiem jest cure.

Błędnie This composite has a very strong filling that resists wear.
Poprawnie This composite has a high filler content that resists wear.

Filler to faza nieorganiczna kompozytu — cząstki decydujące o wytrzymałości, ścieralności i polerowalności; stąd filler content, nanofilled, microfilled. Filling to gotowe wypełnienie w zębie. Materiał zawiera filler, a filling staje się dopiero po założeniu. Faza organiczna to resin matrix.

O tym zestawie

Co leży pod czym: kolejność warstw

Połowa tego słownictwa układa się sama, gdy znasz kolejność od dna ubytku do powierzchni:

  1. etchant — wytrawiacz, zwykle phosphoric acid
  2. primer i bonding agent — system adhezyjny; w nowoczesnych zestawach często jedna butelka
  3. cavity liner — cienka warstwa, typowo calcium hydroxide albo glasjonomer
  4. cavity base — grubsza, przenosząca obciążenie
  5. sam materiał wypełnieniowy — composite resin, amalgam, glass ionomer cement

Varnish to rozwiązanie starsze, uszczelnia kanaliki zębinowe. Różnica między liner i base dotyczy grubości i nośności, nie chemii.

Jedno słowo, cement, i trzy różne zadania

Cement samo w sobie nie oznacza materiału wypełnieniowego. Funkcję nadaje określenie:

  • luting cement — do osadzania korony lub wkładu
  • temporary cement i permanent cement — według przewidywanego czasu
  • glass ionomer cement — służy i jako wypełnienie, i jako materiał osadzający
  • zinc phosphate, polycarboxylate, resin cement — nazwane od chemii

Przy adhezyjnych ta sama logika: total-etch adhesive wymaga osobnego wytrawiania, self-etch adhesive wytrawia równocześnie. Do ceramiki dochodzi silane coupling agent.

Światłoutwardzalny, chemoutwardzalny albo podwójny

Trzy tryby, wypisane na opakowaniu: light-cured (niebieskie światło), self-cured (chemicznie), dual-cured (oba). Od trybu zależą dwie wielkości, które stale się mylą:

  • working time — ile czasu masz na wprowadzenie i modelowanie
  • setting time — ile do pełnego stwardnienia

Polymerization shrinkage to powód, dla którego kompozyt zakłada się warstwowo. Od każdego materiału wymaga się dwóch właściwości: biocompatibility i radiopacity — bez drugiej jest niewidoczny na zdjęciu i nieodróżnialny od próchnicy.

Wycisk, model i cztery stopnie gipsu

Ciąg pracy: masa wyciskowa → model. Masy:

  • alginate — tani, do modeli diagnostycznych
  • polyvinyl siloxane i addition silicone — to samo pod dwiema nazwami
  • polyether — dokładny i sztywny
  • impression compound, bite registration material, tray adhesive — pomocnicze

Dalej gipsy, według twardości: dental plaster → dental stone → die stone. Do odlewania dochodzą investment material i separating medium.

Ceramika układa się według wytrzymałości: feldspathic porcelain → lithium disilicate → zirconia. Stopy: gold alloy, cobalt-chromium alloy, nickel-chromium alloy, titanium, stainless steel.

Gips, wycisk, model: pułapki polskiego

  • Gips odpowiada trzem angielskim słowom zależnie od twardości: dental plaster, dental stone, die stone
  • Wycisk to impression (negatyw), a model to cast lub model; angielskie mould oznacza kształt zęba protetycznego, nie czynność
  • Cement sam nic nie precyzuje: potrzebne jest luting, temporary albo nazwa chemiczna
  • Żywica po polsku jest bardzo szeroka; angielski rozdziela resin, acrylic resin i composite
  • Lakier zębinowy to varnish, nie lacquer
  • Czas pracy to working time, a czas wiązania setting time — oba są często zamieniane

Najczęściej zadawane pytania

Light-cured composite, w skrócie composite; pełna nazwa materiału to composite resin. Sposób utwardzania podaje się osobno: light-cured, self-cured, dual-cured. Lampa to curing light. Słowo photopolymer należy do materiałoznawstwa, nie do stomatologii.

Sealant to lak szczelinowy, sealer to uszczelniacz kanałowy stosowany z gutta-percha, a seal to samo uszczelnienie: coronal seal, marginal seal, to seal the access cavity. Wszystkie trzy mogą pojawić się w jednym planie leczenia.

Silicone, z końcowym e: to polimer, z którego są materiały wyciskowe — addition silicone, czyli polyvinyl siloxane, oraz condensation silicone. Silicon bez e to krzem, pierwiastek z mikroprocesorów. Różni je też wymowa: /ˈsɪlɪkəʊn/ i /ˈsɪlɪkən/.

Czasownikiem set: the alginate sets, wait for the cement to set. Stąd setting time, working time, initial set i final set. Harden jest nieprecyzyjne, a dry wręcz błędne przy alginacie, który wysychając się odkształca. Przy żywicach mówi się cure.

To faza nieorganiczna: cząstki szkła lub krzemionki decydujące o wytrzymałości, ścieralności, polerowalności i skurczu. Stąd filler content, nanofilled, microfilled, hybrid. Nie mylić z filling, czyli gotowym wypełnieniem. Faza organiczna to resin matrix.

Gypsum to klasa materiału. Dental plaster jest miększy, dental stone twardszy do modeli roboczych, a die stone najtwardszy do słupków. Odlany pozytyw to cast albo model, a pojedynczy słupek to die.

Ceramic to klasa; porcelain oznacza zwykle tradycyjną feldspathic porcelain. Lithium disilicate jest mocniejszy i standardowy przy koronach pojedynczych i licówkach, a zirconia najmocniejsza — do mostów i koron bocznych. Połączenie to metal-ceramic crown.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Choroby zębów po angielsku