Usunięcie zęba po angielsku: od prostego do chirurgicznego

W karcie pisze się extraction, brytyjski pacjent powie had a tooth out, amerykański got a tooth pulled. Trzy rejestry jednej czynności — a podział na simple i surgical extraction decyduje o zgodzie, czasie i honorarium.

Lista zawiera 78 terminów: rodzaje usunięcia, klasyfikację zębów zatrzymanych, przebieg zabiegu, gojenie zębodołu i powikłania.

Dla kogo

  • Studentów — chirurgia po angielsku, od klasyfikacji zatrzymania do szycia
  • Lekarzy — opis zabiegu i zalecenia pozabiegowe
  • Pacjentów — wiedzieć, co przed nimi i co jest później normą

Lista słówek do nauki

Pobierz PDF
Słowo Tłumaczenie
tooth extraction tuːθ ɪkˈstrækʃən ekstrakcja zęba
extraction ɪkˈstrækʃən ekstrakcja
simple extraction ˈsɪmpəl ɪkˈstrækʃən ekstrakcja prosta
surgical extraction ˈsɜːdʒɪkəl ɪkˈstrækʃən ekstrakcja chirurgiczna
tooth removal tuːθ rɪˈmuːvəl usunięcie zęba
wisdom tooth extraction ˈwɪzdəm tuːθ ɪkˈstrækʃən usunięcie zęba mądrości
third molar surgery θɜːd ˈməʊlə ˈsɜːdʒəri zabieg usunięcia trzeciego trzonowca
oral surgery ˈɔːrəl ˈsɜːdʒəri chirurgia stomatologiczna
oral and maxillofacial surgery ˈɔːrəl ənd mækˌsɪləʊˈfeɪʃəl ˈsɜːdʒəri chirurgia szczękowo-twarzowa
oral surgeon ˈɔːrəl ˈsɜːdʒən chirurg stomatologiczny
serial extraction ˈsɪəriəl ɪkˈstrækʃən ekstrakcja seryjna
coronectomy ˌkɒrəˈnektəmi koronektomia
frenectomy frəˈnektəmi frenektomia
operculectomy əˌpɜːkjʊˈlektəmi operkulektomia
alveoloplasty ælˈviːələʊˌplæsti alweoloplastyka
cyst enucleation sɪst ɪˌnjuːkliˈeɪʃən wyłuszczenie torbieli
impacted tooth ɪmˈpæktɪd tuːθ ząb zatrzymany
impaction ɪmˈpækʃən retencja zęba
partial impaction ˈpɑːʃəl ɪmˈpækʃən częściowa retencja
full bony impaction fʊl ˈbəʊni ɪmˈpækʃən całkowita retencja kostna
soft tissue impaction sɒft ˈtɪʃuː ɪmˈpækʃən retencja podśluzówkowa
mesioangular impaction ˌmiːziəʊˈæŋɡjʊlər ɪmˈpækʃən retencja mezjoangularna
distoangular impaction ˌdɪstəʊˈæŋɡjʊlər ɪmˈpækʃən retencja dystoangularna
horizontal impaction ˌhɒrɪˈzɒntəl ɪmˈpækʃən retencja pozioma
vertical impaction ˈvɜːtɪkəl ɪmˈpækʃən retencja pionowa
retained root rɪˈteɪnd ruːt pozostawiony korzeń
ankylosed tooth ˈæŋkɪləʊzd tuːθ ząb zankylozowany
flap flæp płat
mucoperiosteal flap ˌmjuːkəʊˌperiˈɒstiəl flæp płat śluzówkowo-okostnowy
flap design flæp dɪˈzaɪn projekt płata
incision ɪnˈsɪʒən nacięcie
flap elevation flæp ˌelɪˈveɪʃən odwarstwienie płata
bone removal bəʊn rɪˈmuːvəl usunięcie kości
ostectomy ɒsˈtektəmi ostektomia
tooth sectioning tuːθ ˈsekʃənɪŋ separacja zęba
luxation lʌkˈseɪʃən zwichnięcie zęba
socket ˈsɒkɪt zębodół
tooth socket tuːθ ˈsɒkɪt zębodół zęba
alveolus ælˈviːələs zębodół kostny
socket curettage ˈsɒkɪt ˈkjʊərɪtɑːʒ łyżeczkowanie zębodołu
socket irrigation ˈsɒkɪt ˌɪrɪˈɡeɪʃən płukanie zębodołu
wound closure wuːnd ˈkləʊʒə zamknięcie rany
suture ˈsuːtʃə szew
suturing ˈsuːtʃərɪŋ szycie rany
stitches ˈstɪtʃɪz szwy
resorbable suture rɪˈzɔːbəbəl ˈsuːtʃə szew wchłanialny
non-resorbable suture nɒn rɪˈzɔːbəbəl ˈsuːtʃə szew niewchłanialny
suture removal ˈsuːtʃə rɪˈmuːvəl zdjęcie szwów
primary closure ˈpraɪməri ˈkləʊʒə zamknięcie pierwotne
secondary healing ˈsekəndəri ˈhiːlɪŋ gojenie wtórne
gauze pack ɡɔːz pæk gazik uciskowy
pressure pack ˈpreʃə pæk opatrunek uciskowy
blood clot blʌd klɒt skrzep krwi
hemostasis ˌhiːməˈsteɪsɪs hemostaza
post-extraction bleeding pəʊst ɪkˈstrækʃən ˈbliːdɪŋ krwawienie po ekstrakcji
socket healing ˈsɒkɪt ˈhiːlɪŋ gojenie zębodołu
granulation tissue ˌɡrænjʊˈleɪʃən ˈtɪʃuː ziarnina
bone remodelling bəʊn riːˈmɒdəlɪŋ przebudowa kości
socket preservation ˈsɒkɪt ˌprezəˈveɪʃən zachowanie zębodołu
ridge preservation rɪdʒ ˌprezəˈveɪʃən zachowanie wyrostka
ice pack aɪs pæk okład z lodu
soft diet sɒft ˈdaɪət dieta miękka
post-operative instructions pəʊst ˈɒpərətɪv ɪnˈstrʌkʃənz zalecenia pooperacyjne
post-operative swelling pəʊst ˈɒpərətɪv ˈswelɪŋ obrzęk pooperacyjny
post-operative pain pəʊst ˈɒpərətɪv peɪn ból pooperacyjny
dry socket draɪ ˈsɒkɪt suchy zębodół
alveolar osteitis ælˈviːələr ˌɒstiˈaɪtɪs zapalenie zębodołu
post-operative infection pəʊst ˈɒpərətɪv ɪnˈfekʃən zakażenie pooperacyjne
wound dehiscence wuːnd dɪˈhɪsəns rozejście się rany
tuberosity fracture ˌtjuːbəˈrɒsəti ˈfræktʃə złamanie guza szczęki
oroantral communication ˌɔːrəʊˈæntrəl kəˌmjuːnɪˈkeɪʃən połączenie ustno-zatokowe
sinus perforation ˈsaɪnəs ˌpɜːfəˈreɪʃən perforacja zatoki szczękowej
nerve damage nɜːv ˈdæmɪdʒ uszkodzenie nerwu
inferior alveolar nerve injury ɪnˈfɪəriər ælˈviːələ nɜːv ˈɪndʒəri uszkodzenie nerwu zębodołowego dolnego
lingual nerve injury ˈlɪŋɡwəl nɜːv ˈɪndʒəri uszkodzenie nerwu językowego
altered sensation ˈɔːltəd senˈseɪʃən zaburzenie czucia
displaced root dɪsˈpleɪst ruːt przemieszczony korzeń
excessive bleeding ɪkˈsesɪv ˈbliːdɪŋ nadmierne krwawienie

Przydatne zwroty

Kliknij ikonę, żeby usłyszeć wymowę

Zdanie Tłumaczenie
This tooth cannot be saved and needs to come out. Tego zęba nie da się uratować i trzeba go usunąć.
Will the extraction hurt? Czy usuwanie będzie bolało?
You will feel pressure, but no pain. Będzie czuć nacisk, ale nie ból.
I'm going to numb the area first. Najpierw znieczulę to miejsce.
Bite down on this gauze for twenty minutes. Proszę zagryźć ten gazik na dwadzieścia minut.
Don't rinse your mouth for the first twenty-four hours. Przez pierwszą dobę proszę nie płukać ust.
Avoid hot drinks and smoking today. Dziś proszę unikać gorących napojów i palenia.
The stitches will dissolve on their own. Szwy rozpuszczą się same.
Some swelling over the next two days is normal. Lekki obrzęk przez najbliższe dwa dni jest normalny.
How long will the socket take to heal? Jak długo będzie się goić zębodół?
Come back if the bleeding doesn't stop. Proszę wrócić, jeśli krwawienie nie ustanie.
The wisdom tooth is lying against the nerve. Ząb mądrości przylega do nerwu.
We may need to remove it in sections. Być może trzeba będzie usuwać go w częściach.
Take a painkiller before the anaesthetic wears off. Proszę wziąć środek przeciwbólowy, zanim znieczulenie przestanie działać.

Usunięcie zęba mądrości: zabieg, szwy i gojenie

Kliknij ikonę głośnika, żeby usłyszeć cały dialog

Pacjent
My dentist referred me — the lower wisdom tooth keeps getting infected.
Skierował mnie mój dentysta — dolny ząb mądrości ciągle się zapala.
Dentysta
I can see why on the X-ray. It's an impacted tooth, mesioangular, pressing against the second molar.
Na zdjęciu widać dlaczego. Ząb jest zatrzymany, ustawiony mezjalnie i napiera na drugi trzonowiec.
Pacjent
Does that mean a surgical extraction rather than a simple one?
Czy to znaczy, że będzie to usunięcie chirurgiczne, a nie zwykłe?
Dentysta
Yes. I'll raise a small flap, remove a little bone, and use tooth sectioning to take it out in pieces.
Tak. Odsłonię niewielki płat, usunę trochę kości i przetnę ząb, żeby wyjąć go w częściach.
Pacjent
Why in pieces?
Dlaczego w częściach?
Dentysta
It comes out through a smaller opening — that means less bone removal and faster socket healing.
Wychodzi wtedy przez mniejszy otwór — mniej usuniętej kości i szybsze gojenie zębodołu.
Pacjent
How long will it take?
Ile to potrwa?
Dentysta
About twenty minutes under local anesthesia. You'll be awake the whole time.
Około dwudziestu minut w znieczuleniu miejscowym. Przez cały czas pozostaje się przytomnym.
Pacjent
Will I need stitches?
Czy będą potrzebne szwy?
Dentysta
A few. I'll use a resorbable suture, so they dissolve on their own in about a week.
Kilka. Użyję szwów wchłanialnych, więc rozpuszczą się same po mniej więcej tygodniu.
Pacjent
What should I expect afterwards?
Czego się spodziewać po zabiegu?
Dentysta
Post-operative swelling peaks on the second day. Use an ice pack, keep to a soft diet, and don't rinse for the first 24 hours.
Obrzęk jest największy drugiego dnia. Proszę chłodzić lodem, jeść miękkie posiłki i przez pierwszą dobę nie płukać ust.
Pacjent
Why not rinse?
Dlaczego nie płukać?
Dentysta
Rinsing too early can dislodge the blood clot in the socket. That's what causes dry socket — severe pain three or four days later.
Zbyt wczesne płukanie może wypłukać skrzep z zębodołu. Tak powstaje suchy zębodół — silny ból po trzech, czterech dniach.
Pacjent
Is there any risk to the nerve?
Czy istnieje ryzyko uszkodzenia nerwu?
Dentysta
The root is close to the inferior alveolar nerve, so there is a small risk of altered sensation in the lip. It is usually temporary.
Korzeń leży blisko nerwu zębodołowego dolnego, więc istnieje niewielkie ryzyko zaburzeń czucia wargi. Zwykle jest to przejściowe.
Pacjent
And if the bleeding doesn't stop at home?
A jeśli w domu krwawienie nie ustanie?
Dentysta
Bite firmly on a gauze pack for twenty minutes. If post-extraction bleeding continues, call us — don't wait until morning.
Proszę mocno zagryźć gazik przez dwadzieścia minut. Jeśli krwawienie po ekstrakcji nie ustaje, proszę zadzwonić — nie czekać do rana.

Częste błędy

Unikaj tych częstych błędów

Błędnie They put three seams and I come back to take them off in a week.
Poprawnie They placed three sutures and I am coming back to have the stitches out in a week.

Szwy chirurgiczne to sutures w rejestrze klinicznym i stitches w rozmowie z pacjentem. Seams to szwy w ubraniu, a points to kalka z języków romańskich. Czasowniki też są utrwalone: szwy się place albo put in, a potem remove — have the stitches out. Rozróżnia się resorbable i non-resorbable sutures; zdjęcie to suture removal.

Błędnie I had an operation on my wisdom tooth at the dentist yesterday.
Poprawnie I had surgery on my wisdom tooth at the dental practice yesterday.

Dwie pułapki. Po pierwsze, mówi się have surgery albo undergo surgery; have an operation brzmi przestarzale, a w stomatologii zabieg to surgical extraction. Po drugie, w brytyjskim angielskim surgery oznacza także gabinet: I am going to the surgery znaczy „idę do przychodni”, a surgery hours to godziny przyjęć. W amerykańskim odmianie miejsce to dental office.

Błędnie A blood clot formed in the hole where the tooth was.
Poprawnie A blood clot formed in the socket.

Kostna jama po usuniętym zębie to socket, anatomicznie alveolus. Hole jest zrozumiałe, ale odcina od reszty terminologii: stąd pochodzą dry socket (alveolar osteitis), socket preservation, socket healing i socket curettage. To także kluczowe słowo najważniejszego zalecenia pooperacyjnego: do not dislodge the blood clot from the socket.

Błędnie The surgeon cut the gum and then took the bone away.
Poprawnie The surgeon raised a flap and then removed the overlying bone.

Opis zabiegu ma własne czasowniki; cut i take away brzmią nieprofesjonalnie w dokumentacji. Kolejność: make an incision, raise albo reflect a flap — mucoperiosteal flap —, następnie remove bone lub ostectomy, section the tooth, elevate i luxate, deliver the tooth, na koniec irrigate i suture.

Błędnie The lower third molar is retained and dystopic.
Poprawnie The lower third molar is impacted, in a mesioangular position.

Polskie „zatrzymany” i „ektopowy” nie mają dosłownego odpowiednika. Ząb, który nie może się wyrznąć, to impacted; niewyrznięty bez przeszkody to unerupted; pozostawiony korzeń to retained root. Położenie podaje się osobno: mesioangular, distoangular, horizontal, vertical impaction, a także soft tissue i full bony impaction. Słowa dystopic angielska stomatologia nie używa.

O tym zestawie

Trzy rejestry jednej czynności

  • extraction i tooth removal — kliniczne, te trafiają do karty
  • have a tooth out — brytyjska norma potoczna: I had a tooth out yesterday
  • get a tooth pulled — amerykańska: I got my wisdom tooth pulled

Polskie „wyrwać ząb” odpowiada pull, ale w karcie pisze się extract. Uwaga: serial extraction to nie seria usunięć, lecz planowe usuwanie zębów mlecznych ze wskazań ortodontycznych.

Rozstrzygający jest podział według trudności:

  • simple extraction — wyłącznie kleszczami, bez nacięcia
  • surgical extraction — nacięcie, płat, zdjęcie kości lub rozdzielenie zęba

To kategoria, nie opis: od niej zależą czas, zgoda i koszt. Coronectomy to celowe pozostawienie korzenia, gdy jego usunięcie groziłoby uszkodzeniem nerwu.

Osiem sposobów opisania zęba zatrzymanego

Zatrzymanie klasyfikuje się na dwóch osiach. Według nachylenia:

  • mesioangular impaction — pochylony do przodu, najczęstszy
  • distoangular impaction — do tyłu, technicznie najtrudniejszy
  • horizontal i vertical impaction

Według głębokości i pokrycia tkankami:

  • soft tissue impaction — tylko pod błoną śluzową
  • partial impaction i full bony impaction

Obok: retained root jako pozostawiony korzeń i ankylosed tooth zrośnięty z kością.

Od płata do szwu: przebieg zabiegu chirurgicznego

  1. flap design i incision
  2. flap elevation — odwarstwienie mucoperiosteal flap
  3. bone removal / ostectomy
  4. tooth sectioning — rozdzielenie zęba
  5. luxation — zwichnięcie zęba
  6. socket curettage i socket irrigation
  7. wound closure — suture, resorbable albo non-resorbable, potem suture removal

Zębodół to socket lub alveolus. Gojenie: blood clot → granulation tissue → bone remodelling, z primary closure albo secondary healing. Jeśli planowany jest implant — socket preservation lub ridge preservation.

Suchy zębodół i pozostałe powikłania

  • dry socket to potoczna nazwa kliniczna, formalnie alveolar osteitis — skrzep się rozpada, a zębodół boli od trzeciego do piątego dnia
  • post-extraction bleeding i excessive bleeding
  • wound dehiscence — rozejście się rany
  • tuberosity fracture — złamanie guza szczęki
  • oroantral communication i sinus perforation
  • nerve damage, inferior alveolar nerve injury, lingual nerve injury, altered sensation
  • displaced root — korzeń przemieszczony do tkanek
  • post-operative infection, swelling, pain

Zalecenia pozabiegowe: gauze pack, pressure pack, ice pack, soft diet, post-operative instructions.

Zębodół, zatrzymanie, szwy: pułapki polskiego

  • Suchy zębodół to dry socket, a w karcie alveolar osteitis; „zapalenie zębodołu” dosłownie nie przechodzi
  • Zębodół to socket albo alveolus, nigdy hole
  • Ząb zatrzymany to impacted tooth; ząb w nieprawidłowym położeniu to ectopic
  • Wyrwać odpowiada pull; w karcie extract
  • Szwy to stitches w mowie i sutures na piśmie; zdjęcie szwów to suture removal
  • Zatoka szczękowa to maxillary sinus, połączenie z nią oroantral communication

Najczęściej zadawane pytania

Klinicznie extract a tooth albo tooth extraction; potocznie have a tooth out i pull a tooth out. Pacjent używa formy kauzatywnej: I had a tooth out yesterday. Lekarz mówi we extracted the tooth. Rozróżnia się simple i surgical extraction.

Sutures w rejestrze klinicznym, stitches w rozmowie z pacjentem. Seams to szwy w ubraniu. Szwy się place albo put in, a potem remove — have the stitches out. Resorbable sutures rozpuszczają się same, non-resorbable wymagają wizyty na suture removal.

To utrata blood clot z zębodołu i odsłonięcie kości, zwykle w drugiej do czwartej doby, z silnym bólem i nieprzyjemnym smakiem; termin kliniczny to alveolar osteitis. Dlatego post-operative instructions zalecają, by przez pierwsze 24 godziny nie płukać ust, nie używać słomki i nie palić — to wszystko może dislodge the clot.

Impacted — gdy coś blokuje wyrzynanie; unerupted — gdy ząb po prostu jeszcze nie wyszedł; retained root — pozostawiony korzeń. Ustawienie podaje się jako mesioangular, distoangular, horizontal albo vertical impaction, a głębokość jako soft tissue lub full bony impaction.

To socket, anatomicznie alveolus. Stąd pochodzą dry socket, socket healing, socket curettage oraz socket preservation — przeszczep bezpośrednio po usunięciu, by zachować wyrostek pod przyszły implant; pokrewny termin to ridge preservation.

Mówi się have surgery albo undergo surgery; have an operation brzmi przestarzale. Uwaga na brytyjską dwuznaczność: surgery oznacza także gabinet, a surgery hours to godziny przyjęć. W amerykańskim angielskim miejsce to dental office.

Częste to dry socket, post-operative infection, post-extraction bleeding, swelling i trismus. Przy dolnych ósemkach istnieje ryzyko inferior alveolar nerve injury i lingual nerve injury z altered sensation, zwykle przemijającym. Przy górnych — oroantral communication i sinus perforation.

Ucz się słówek skuteczniej w aplikacji

Powtórki w odstępach czasu, inteligentne treningi i śledzenie postępów.
Pobierz OneMoreWord i zapamiętuj słówka na zawsze

App Store Google Play

Podobne listy

Budowa jamy ustnej po angielsku

Budowa zęba po angielsku

Rodzaje zębów po angielsku

Objawy stomatologiczne po angielsku

Choroby zębów po angielsku