Obowiązki domowe po angielsku: pełne kompendium
„Do" czy „make" — kluczowa kolokacja
Największa pułapka dla uczących się to wybór między do a make — a dla nas podwójna, bo polskie „robić" pokrywa oba czasowniki. Prawie wszystkie prace domowe łączą się z do: do the laundry, do the dishes / do the washing-up, do the cleaning, do the ironing, do the housework, do the shopping. Łóżko jest słynnym wyjątkiem — make the bed, nigdy „do the bed". Zasada kciuka: obowiązki biorą do, tylko łóżko bierze make.
Czasowniki sprzątania: clean, tidy, sweep, mop, hoover
Angielski rozdziela czynności, które inne języki wrzucają do jednego worka — tu akurat polski pomaga, bo też je rozróżnia. Tidy up to odłożyć rzeczy na miejsce (gdy jest messy, czyli bałagan). Clean to usunąć brud (gdy jest dirty). Podłogę się sweeps miotłą, mops wodą i vacuums (amerykańskie) albo hoovers (brytyjskie, od marki Hoover, dziś używane jako czasownik). Powierzchnie się wipes i dusts, uporczywy brud scrubs, a drewno albo metal polishes.
Śmieci i pranie: brytyjski kontra amerykański
O odpadach Brytyjczycy mówią rubbish i take out the bins, Amerykanie trash albo garbage i take out the trash. Unikaj „take away the rubbish" — take away dotyczy jedzenia na wynos. W praniu brytyjskie the washing oznacza ubrania, nie naczynia: do the washing, hang out the washing. Nie myl tego z washing-up, czyli zmywaniem.
Rzeczowniki: chore i housework
Chore to pojedyncze zadanie domowe i jest policzalne: a boring chore, daily chores, share the chores. Housework to praca domowa w ogóle i jest niepoliczalne — nigdy „houseworks" ani „a housework", tylko do the housework albo a lot of housework.
Przydatne przymiotniki
Messy / cluttered opisują nieuporządkowaną przestrzeń, spotless znaczy idealnie czysty. Spring clean to wielkie sezonowe porządki. Te słowa sprawiają, że opis domu brzmi naturalnie.
Sprzęt i akcesoria
Współczesne sprzątanie opiera się na sprzętach. Washing machine pierze ubrania (put a wash on = nastawić pranie), tumble dryer je suszy, a dishwasher zmywa naczynia (load / unload the dishwasher). Akcesoria to broom, mop and bucket, sponge i cloth, rubber gloves oraz bin bags. Środki: washing-up liquid (do naczyń), detergent (do prania) i cleaning spray (do powierzchni).
Czasowniki frazowe o porządkach
Angielski uwielbia czasowniki frazowe w tym temacie. Put away i tidy away znaczą odłożyć rzeczy na miejsce, clear up — posprzątać po jakimś wydarzeniu, sort out — uporządkować (na przykład szafkę), declutter — pozbyć się rzeczy, których już nie potrzebujesz. Brzmią znacznie naturalniej niż samo clean.
Kto co robi: podział obowiązków
Do rozmowy o wspólnym mieszkaniu potrzebujesz: share the chores, do your share, chore rota / chore chart (grafik, kto co robi), it's your turn to... oraz pull your weight (wykonywać swoją część, a nie zrzucać wszystko na innych). Te zwroty są niezbędne przy współlokatorach i w związku.
Uwaga na jedno słowo w dwóch rolach
Mop występuje w tej liście dwa razy i to nie pomyłka: raz jako czasownik (mop the floor — myć podłogę mopem), raz jako rzeczownik (a mop and bucket — sam mop). Angielski bardzo często używa tej samej formy w obu funkcjach, bez żadnej końcówki: iron to i żelazko, i prasować, vacuum to i odkurzacz, i odkurzać, wash to i pranie, i prać. Polski w takich parach zwykle zmienia słowo albo dokłada przyrostek, więc warto zapamiętywać takie wyrazy od razu w obu rolach.
